اظهارنامه مالیاتی، از مهمترین دغدغه های صاحبین کسب و کارهای امروزی

طبق قانون همه شخصیت های حقیقی که در ایران مشغول به کار هستند، همه شخصیت های حقوقی مشغول به کار در ایران، تمام اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی که در خارج از کشور مشغول به کارند، همه اشخاص حقیقی و حقوقی که در خارج از کشور اقامت دارند و از داخل کشور درآمد کسب می کنند و همه اتباع ایرانی که در ایران درآمد دارند باید نسبت به ارسال اظهارنامه الکترونیکی مالیاتی اقدام کنند. البته افرادی که معاف از مالیات هستند در میان این افراد استثنا محسوب می شوند.

اکنون اظهارنامه مالیاتی به یکی از مهمترین دغدغه های صاحبین کسب و کارها تبدیل شده، چرا که در قانون تنبیه و جریمه برای کسانی که از ارسال اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات صرفه نظر کنند در نظر گرفته شده است. از طرف دیگر پرداخت هزینه های زیاد جهت مالیات برای بسیاری از کسب و کارها آزاردهنده است و می تواند مشکلات زیادی به بدنه آن ها وارد کند. ایجاست که فرار مالیاتی به عنوان یک راه حل غلط به ذهن صاحبین کسب و کار خطور می کند.

در این شرایط استفاده از خدمات مشاوره مالیاتی می تواند کمک زیادی به این کسب و کارها کند. خدمات مشاوره مالیاتی به طور کلی به دو دسته پیشتیبانی مالیاتی و دادرسی مالیاتی تقسیم می شود.

دادرسی مالیاتی چیست؟ پشتیبانی مالیاتی چیست؟

پشتیبانی مالیاتی و دادرسی مالیاتی هر دو از خدماتی هستند که توسط مشاورین مالیاتی ارائه می شوند. پشتیبانی مالیاتی مجموعه ای از خدمات مشاوره در زمینه امور مالیات است که به شرکت ها و موسسات ارائه می شود تا از قوانین مالیاتی و صدماتی که ناآگاهی از آنان می تواند به کسب و کار وارد کند در امان باشند. در زمینه پشتیبانی مالیاتی، مشاوران مالی کمک می کنند که کسب و کارها کمترین میزان از هزینه های مالیاتی را پرداخت کنند. البته کاهش هزینه های مالیاتی در چهارچوب قانون انجام می گیرد.

اما بحث دادرسی مالیاتی به بعد از ارسال اظهارنامه مالیاتی ارتباط دارد. در سال های اخیر که سیستم خود اظهاری برای پرداخت مالیات مودیان مالیاتی به کار گرفته شده، صاحبین کسب و کار خودشان باید براساس محاسبات انجام شده، میزان مالیات پرداختی خود را اظهار کنند. در بسیاری از موارد مالیات مشخص شده توسط کارشناسان امور مالیاتی رد می شود و مبلغ مالیات دیگری به جای آن تعیین می شود.

ممکن است مبلغ مالیات جایگزین بسیار زیاد باشد و هزینه های زیادی به صاحبین کسب و کار وارد نماید. در این شرایط صاحبین کسب و باید از اظهارنامه ای که ارسال کرده اند دفاع کنند تا مجبور به پرداخت هزینه های اضافی نباشند. بعد از اینکه برگ تشخیص مالیات به مودی ابلاغ شد، با اعتراض به آن فرآیند دادرسی مالیاتی شروع می شود.

مهلت اعتراض نیز تا 30 روز پس از ابلاغ به مودی مالیاتی است.

دادرسی مالیاتی توسط چه کسی انجام می شود؟

دادرسی مالیاتی فرآیندی است که امکان رسیدگی به آن توسط خود شخص حقیقی/حقوقی یا از طریق مشاوران (وکلای) مالیاتی امکان پذیر است. در پشتیبانی مالیاتی مشاوران مالیاتی تنها به ارائه مشاوره در این زمینه می پردازند، اما در زمینه دادرسی مالیاتی مشاوران باید با تسلط بر امور مالی و مسائل حقوقی سعی کنند که میزان مالیات مشخص شده را تا حد امکان کاهش دهند.

مشاور مالیاتی که فرآیند دادرسی مالیاتی را پیگیری می کند باید در زمینه پیگیری پرونده های مالیاتی تجربه زیادی داشته باشد تا بتواند به خوبی از پس این امر برآید. همچنین لازم است این افراد بر قوانین و بخش نامه های جدید آگاه باشند و از آیین نامه مالیاتی و استانداردهای سازمان حسابرسی آگاهی کافی داشته باشند.

وکلای مالیاتی از نظر قانون به درجه وکالت نیازی ندارند و می توانند با دریافت وکالت نامه به امور دادرسی مالیاتی رسیدگی کنند.

با توجه به اینکه متخصصین مشاوره مالیاتی تجربه زیادی در این زمینه دارند و به چم و خم این مسیر تسلط دارند، پیشنهاد ما برای پیروزی در مراحل دادرسی مالیاتی استفاده از خدمات این مشاورین است.

چرخه دادرسی مالیاتی شامل چه مراحلی است؟

اگر بخواهیم بهترین تعریف را از دادرسی مالیاتی ارائه دهیم باید به این اشاره کنیم که به مجموعه اموری که مودی مالیاتی برای حل اختلاف مالیاتی خود با اداره مالیات انجام می دهد دادرسی مالیاتی می گویند.

چرخه دادرسی روندی است که برای قانونمند کردن دادرسی مالیاتی تعیین شده. پرونده مودی از مراحل مختلف این روند می گذرد. در این روند ممکن است مشکل پرونده مودی حل شود یا ممکن است تا پایان این مراحل ارجاع شود.

این چرخه شامل مراحل زیر می شود:

1. رئیس اداره امور مالیاتی مربوطه
2. هیات حل اختلاف مالیاتی
3. شورای عالی مالیاتی
4. هیات سه نفره وزارت اقتصاد و دارایی
5. دیوان عدالت اداری

طبق ماده ۱۷۰ اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مرجع رسیدگی به هر گونه اختلاف که در تشخیص مالیات های موضوع این قانون بین اداره امور مالیاتی و مؤدی ایجاد شود هیأت حل اختلاف مالیاتی می باشد مگر مواردی که به موجب مقررات سایر مواد این قانون مرجع دیگری تعیین شده باشد.

قانون مالیات های مستقیم مراجعی را برای رسیدگی به شکایات مؤدیان و حل اختلافات مالیاتی پیش بینی کرده است که در ادامه به معرفی مراجع مذکور می پردازیم:

1. اداره امور مالیاتی

طبق ماده ۲۳۸ اصلاحی قانون مالیات های مستقیم در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ می شود چنانچه وی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ شخصأ یا به وسیله وکیل خود به اداره امور مالیاتی مراجعه نماید و با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبأ تقاضای رسیدگی مجدد نماید.

در واقع پس از ابلاغ برگ تشخیص مؤدی ممکن است دو نوع عکس العمل در مقابل آن داشته باشد که به شرح ذیل است:

• قبولی خود را ظرف ۳۰ روز نسبت به آن کتبأ اعلام کند و مالیات مورد مطالبه را به مأخذ برگ تشخیص پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را بدهد که در این صورت پرونده امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه می گردد.
• به برگ تشخیص صادره اعتراض نماید در این صورت مؤدی مخیر است ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ کتبأ به برگ تشخیص اعتراض و مستقیمأ به هیأت حل اختلاف رجوع نماید یا اینکه براساس ماده ۲۳۸ به اداره امور مالیاتی و مسئول مربوط مراجعه نماید که در این حالت سه فرض متصور است.
• فرض اول: مسئول مربوط دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده را برای برای مندرجات برگ تشخیص کافی بداند. در این فرض موضوع به نفع مؤدی و با رد برگ تشخیص فیصله می یابد.
• فرض دوم: مسئول مربوط ادعای مؤدی را غیر وارد تشخیص دهد که در این صورت مکلف است مراتب را مستدلآ در پشت برگ تشخیص منعکس و پرونده را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف ارجاع نماید.
• فرض سوم: توافق بین مؤدی و اداره دارایی است یعنی قانون گذار اجازه جرح و تعدیل در میزان مالیات مورد تشخیص را به مقام مسئول اعطا کرده تا در صورت حصول توافق مستندأ به ماده ۲۳۹ پرونده امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی گردد.

چطور باید به برگ تشخیص مالیات اعتراض کنیم؟

لازم به ذکر است که اعتراض به برگ تشخیص مالیات در همه موارد به رقم مالیات تعیین شده برای مودی مربوط نیست و در برخی موارد به نحوه پرداخت رقم مالیات ربط دارد.

مودی در صورتی که اعتراضی به برگ تشخیص مالیات داشته باشد می تواند وکیلی برای انجام چرخه دادرسی مالیاتی انتخاب کند. مودی یا وکیل تام الاختیار از جانب مودی باید فرم های ویژه اعتراض را تکمیل کرده و دفاتر و اسناد را نیز به صورت کتبی ارائه کنند و برای بررسی مجدد و بازنگری درخواست دهند.

این فرم که توسط مودی یا نماینده رسمی او تدوین می شود باید به سازمان امور مالیاتی ارائه و در قبال آن رسید دریافت شود.

سخن آخر
در نهایت پیشنهاد می کنیم در صورتی که درگیر مسائل مالیاتی در کسب و کار خود هستید حتما از خدمات مشاوره مالیاتی بهره ببرید. فراموش نکنید که مشاوران مالیاتی تنها در زمینه دادرسی مالیاتی خدمات ارائه نمی دهند، بلکه مشاوره های آن ها در بخش پشتیبانی مالیاتی می تواند هزینه های مالیاتی اضافی را تا حد زیادی کاهش داده و باعث رشد چشمگیر یک کسب و کار شود. در روزگاری که انجام هر کاری نیازمند تخصص است، قطعا استفاده از خدمات متخصصین بهترین و هوشمندانه ترین راه حل ممکن محسوب می شود.

کاربرد تقویم حسابداری چیست؟

همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، هدف تقویم مالی و حسابداری، یادآوری سررسیدهای مهم مالیاتی است. هر شخص حقیقی و حقوقی که با توجه به قانون مشمول پرداخت مالیات باشد، تکالیف مالیاتی مشخصی دارد که باید در موعد مقرر انجام شوند. توجه به این سررسیدها به اشخاص مشمول مالیات کمک می کند تا از معافیت های مالیاتی مختلف یا امتیازات ویژه در زمان پرداخت مالیات بهره مند شوند.

برعکس این امر نیز صادق است، اگر مودیان مالیاتی، تکالیف و وظایف خود را در موعد مقرر انجام ندهند، مشمول جریمه های مختلف اعم از جریمه دیرکرد در ارائه اظهارنامه، جریمه دیرکرد پرداخت و غیره می شوند و حساسیت ماموران سازمان امور مالیاتی روی محاسبات مالیات آن ها افزایش می یابد.

تقویم مالیاتی سال 1403

تقویم مالیاتی در سال1403 به شرح زیر است:

تکالیف مالیاتی در تقویم حسابداری

با توجه به تقویم بالا، تکالیف مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی به چندین دسته تقسیم می شوند:

• ارسال اظهارنامه ماهیانه، فصلی و سالیانه به صورت دوره ای
• ارسال لیست حقوق، مالیات و بیمه کارکنان به صورت ماهیانه
• پرداخت حق بیمه و مالیات کارکنان به صورت ماهیانه
• ارسال اظهارنامه ارزش افزوده هر دوره در ابتدای فصل بعد
• ارسال گزارشات فصلی هر دوره در ماه دوم فصل بعد
• ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد
• ارسال گزارش حسابرسی
• پلمپ دفاتر مالی در روز ۱۰ اسفند ماه (ماه آخر سال)
• بستن دفاتر و حساب ها و صورت های مالی در انتهای اسفند

نحوه کار با تقویم حسابداری 1403

برای کار با تقویم حسابداری 1403 باید ابتدا با تعاریف هرکدام از تکالیف مالیاتی آشنا باشید. در واقع این تقویم بیشتر در اختیار واحد مالی و حسابداری شرکت ها است. سپس با توجه به موعد سررسید هر تکلیف، می توانید برای خود یادآور ایجاد کنید تا در موعد مقرر فعالیت ها را به انجام برسانید.

البته توصیه ما این است که در صورت نداشتن واحد مالی و حسابداری یا فعالیت به صورت انفرادی (اشخاص حقیقی)، کارهای مالیاتی خود را به شرکت های مالی و حسابداری بسپارید تا مشکلی در فرایند مالیاتی شما ایجاد نشود.

تقویم رویدادهای مالی فصل بهار 1403

در اولین فصل از هر سال، فعالیت های مالی مربوط به دوره زمستان سال قبل و فعالیت های مالی همان فصل باید انجام شوند. در سال 1403 به علت تغییرات متعددی که در قوانین وجود داشت، برخی از مهلت های قانونی مثل مهلت ارسال لیست مالیات حقوق فروردین و اردیبهشت 1403 تمدید شد. اما فعالیت هایی که به شکل مرسوم در فصل بهار انجام می شود به ترتیب تاریخ عبارتند از:

• ۱۵ فروردین: ارسال اظهارنامه ارزش افزوده دوره زمستان 1403. دیرکرد در ثبت اظهارنامه مشمول جریمه برابر با ۵۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ فروردین: ارسال لیست مالیات حقوق اسفند ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ فروردین: ارسال لیست حق بیمه اسفند ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۱۵ اردیبهشت: ارسال گزارشات فصلی دوره زمستان 1403. دیرکرد در ارسال گزارش فصلی مشمول جریمه برابر با ۱ درصد مبلغ معامله. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مبلغ معامله.
• ۳۱ اردیبهشت: ارسال لیست مالیات حقوق فروردین ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ اردیبهشت: ارسال لیست حق بیمه فروردین ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۳۱ خرداد: ارسال لیست مالیات حقوق اردیبهشت ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ خرداد: ارسال لیست حق بیمه اردیبهشت ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۳۱ خرداد: ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد اشخاص حقیقی و مشاغل. دیرکرد در ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد اشخاص حقیقی و مشاغل مشمول جریمه برابر با ۳۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه 2.5 درصد مالیات ابرازی.

تقویم رویدادهای مالی فصل تابستان 1403

در فصل تابستان نیز رویدادهای مالی متعددی وجود دارد که به ترتیب تاریخ عبارتند از:

• ۱۵ تیر: ارسال اظهارنامه ارزش افزوده دوره بهار 1403. دیرکرد در ارسال اظهارنامه ارزش افزوده مشمول جریمه برابر با ۵۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ تیر: برگزاری مجامع عمومی و تصویب صورت های مالی.
• ۳۱ تیر: ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد. دیرکرد در ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد مشمول جریمه برابر با ۳۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه 2.5 درصد مالیات ابرازی.
• ۳۱ تیر: ارسال لیست مالیات حقوق خرداد ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ تیر: ارسال لیست حق بیمه خرداد ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۱۵ مرداد: ارسال گزارشات فصلی دوره بهار 1403. دیرکرد در ارسال گزارش فصلی مشمول جریمه برابر با ۱ درصد مبلغ معامله. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مبلغ معامله.
• ۳۱ مرداد: ارسال لیست مالیات حقوق تیر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ مرداد: ارسال لیست حق بیمه تیر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۳۱ شهریور: ارسال لیست مالیات حقوق مرداد ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۱ شهریور: ارسال لیست حق بیمه مرداد ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.

تقویم رویدادهای مالی فصل پاییز

رویدادهای مالی دوره پاییز 1403 نیز در این قسمت به همراه جرائم دیرکرد و یا تاخیر در ارسال برای شما آورده شده است که به ترتیب تاریخ عبارتند از:

• ۱۵ مهر: ارسال اظهارنامه ارزش افزوده دوره تابستان 1403. دیرکرد در ارسال اظهارنامه ارزش افزوده مشمول جریمه برابر با ۵۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ مهر: ارسال لیست مالیات حقوق شهریور ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ مهر: ارسال لیست حق بیمه شهریور ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۳۰ مهر: ارسال گزارش حسابرسی. جریمه دیرکرد ارسال شرکتهای مشمول ماده ۲۷۲ قانون مالیات های مستقیم معادل با ۲۰ درصد مالیات متعلقه.
• ۱۵ آبان: ارسال گزارشات فصلی دوره تابستان 1403. دیرکرد در ارسال گزارش فصلی مشمول جریمه برابر با ۱ درصد مبلغ معامله. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مبلغ معامله.
• ۳۰ آبان: ارسال لیست مالیات حقوق مهر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ آبان: ارسال لیست حق بیمه مهر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۳۰ آذر: ارسال لیست مالیات حقوق آبان ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ آذر: ارسال لیست حق بیمه آبان ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.

تقویم رویدادهای مالی فصل زمستان

رویدادهای مالی دوره زمستان 1403 نیز با توجه به محاسبات پایان سال و پرداختی های متعدد به کارکنان بسیار زمان بر هستند. این رویدادها به ترتیب تاریخ عبارتند از:

• ۱۵ دی: ارسال اظهارنامه ارزش افزوده دوره پاییز 1403. دیرکرد در ارسال اظهارنامه ارزش افزوده مشمول جریمه برابر با ۵۰ درصد مالیات متعلقه. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ دی: ارسال لیست مالیات حقوق آذر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ دی: ارسال لیست حق بیمه آذر ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۱۵ بهمن: ارسال گزارشات فصلی دوره پاییز 1403. دیرکرد در ارسال گزارش فصلی مشمول جریمه برابر با ۱ درصد مبلغ معامله. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد مبلغ معامله.
• ۳۰ بهمن: ارسال لیست مالیات حقوق دی ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۳۰ بهمن: ارسال لیست حق بیمه دی ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۱۰ اسفند: درخواست پلمپ دفاتر سال مالی آتی. مشمول جریمه عدم ارائه دفاتر یا دفاتر سفید برابر با ۲۰ درصد مالیات متعلقه.
• ۲۸ اسفند: ارسال لیست مالیات حقوق بهمن ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست مالیات حقوق مشمول جریمه برابر با ۲ درصد حقوق پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهیانه 2.5 درصد مالیات متعلقه.
• ۲۸ اسفند: ارسال لیست حق بیمه بهمن ماه کارکنان. دیرکرد در ارسال لیست حق بیمه مشمول جریمه برابر با ۱۰ درصد حق بیمه پرداختی کارکنان. عدم پرداخت جریمه مشمول جریمه برابر با ماهیانه ۲ درصد حق بیمه متعلقه.
• ۲۸ اسفند: بستن حساب ها و دفاتر و صورت های مالی.

با بیش از ۳۰ درصد از کل شرکت های فعال در ایران که به صورت تضامنی اداره می شوند، شرکت تضامنی به عنوان یکی از پایه های اصلی اقتصاد تجاری کشور شناخته می شود. این نوع شرکت، که تحت قوانین دقیق تجارت ایران تشکیل و فعالیت می کند، ساختاری را فراهم می آورد که در آن، شرکا با مسئولیتی متضامن و کامل، برای پرداخت هرگونه بدهی یا تعهد مالی شرکت، پای به عرصه می گذارند. این ویژگی موجب می شود که هر شریک، نه تنها برای سهم خود بلکه برای کل بدهی های شرکت، مسئولیت داشته باشد. در ادامه، با جزئیات دقیق تر و ارقام مشخص، به تحلیل ویژگی ها، چالش ها و قوانین مالیاتی مرتبط با این نوع شرکت ها خواهیم پرداخت.

تعریف و ویژگی های شرکت تضامنی

شرکت تضامنی نوعی از شرکت های تجاری است که بر پایه همکاری و مسئولیت متضامن شرکا در برابر بدهی ها و تعهدات تجاری شکل می گیرد. در این ساختار، همه شرکا به طور مشترک و متضامن در قبال پرداخت بدهی های شرکت مسئولیت دارند، به این معنا که هر یک از شرکا می تواند برای کل بدهی های شرکت مورد مطالبه قرار گیرد. این ویژگی منجر به اهمیت بیشتر نقش حسابداری شرکت های تضامنی می شود.

حسابداری دقیق و شفاف در شرکت های تضامنی نه تنها به مدیریت بهتر منابع مالی و رعایت قوانین مالیاتی کمک می کند، بلکه اطمینان از عدالت در تقسیم سود و بار مسئولیت بدهی ها بین شرکا را نیز فراهم می آورد. علاوه بر این، نبود امکان انتقال سهم بدون رضایت سایر شرکا و ضرورت نگهداری دقیق اطلاعات مالی، اهمیت وجود سیستم حسابداری کارآمد و قابل اعتماد را در شرکت های تضامنی بیش ازپیش نمایان می سازد.

آیا صاحبان شرکت تجاری می توانند شریک شرکت تضامنی شوند؟

پاسخ به سوال فوق، مثبت است. شرکت های تجارتی به هر صورت که باشند می توانند در شرکت تضامنی مشارکت داشته باشند. زیرا همانطور که شریک حقیقی می تواند در شرکت تضامنی داخل شود و مسئولیت داشته باشد شرکت های تجاری نیز می توانند داخل شرکت تضامنی شوند و مسئولیت داشته باشند.

بررسی قانونی محدوده مسئولیت های مدیریتی در شرکت های تضامنی

در شرکت های تضامنی، مسئولیت مدیران و شرکت تنها زمانی مطرح می شود که مدیران در چارچوب اختیارات تعریف شده خود عمل کرده باشند. در صورتی که مدیران از حدود اختیارات خود فراتر روند، اشخاص ثالث فقط حق دارند از مدیران درخواست حسابرسی کنند، حتی اگر اختیارات مدیریتی قبلا به صورت عمومی اعلام نشده باشد. شرکت به همین دلیل ممکن است به محدودیت های اختیارات مدیر استناد وارد شده و معامله ای را که فراتر از این محدودیت ها باشد، نپذیرد. بنابراین، پیش از انجام هرگونه معامله با مدیران یک شرکت تضامنی، ضروری است که اساسنامه و شرکتنامه را به دقت مطالعه کنید تا از دامنه اختیارات مدیریت آگاه شوید. نداشتن آگاهی از این موارد، شما را از حق اقامه دعوا علیه شرکت یا شرکای آن بی نصیب خواهد کرد.

قوانین مرتبط با مالیات شرکت های تضامنی

مالیات شرکت های تضامنی در ایران بر اساس قانون مالیات های مستقیم و مقررات مربوط به آن تعیین می شود. در این بخش نکات کلیدی در مورد مالیات شرکت های تضامنی را به صورت جامع و کامل بررسی خواهیم کرد.

نقش حیاتی مالیات بر درآمد در تعیین سرنوشت مالی شرکت های تضامنی

مالیات بر درآمد یکی از مهم ترین مسائلی است که شرکت های تضامنی با آن روبه رو هستند. درآمد خالص این نوع شرکت ها مبنای محاسبه مالیات است که این امر به دقت در حسابداری و شفافیت مالی بیشتری نیاز دارد. در زمان انحلال شرکت تضامنی، مسائل مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا می کنند، زیرا تسویه حساب های مالیاتی باید به طورکامل انجام شود تا از بدهی های احتمالی مالیاتی در آینده جلوگیری شود.

در این فرآیند، بررسی دقیق درآمدها، هزینه ها و سود خالص شرکت ضروری است تا میزان دقیق مالیات قابل پرداخت مشخص گردد. در ایران، نرخ مالیات بر درآمد شرکت های تضامنی معمولا براساس درآمد خالص محاسبه می شود و بسته به نوع فعالیت و میزان درآمد، متفاوت است. ولی به طورکلی، درآمد خالص شرکت های تضامنی پس از کسر هزینه ها و معافیت های قانونی، مشمول مالیات بر درآمد است. برای اطلاع دقیق از نرخ های مالیاتی و قوانین مرتبط، مراجعه به آخرین دستورالعمل های سازمان امور مالیاتی کشور توصیه می شود.

استراتژی های کارآمد تقسیم درآمد در شرکت های تضامنی؛ راهکارهایی برای دستیابی به عدالت مالی و شفافیت

تقسیم درآمد در شرکت های تضامنی یک فرآیند کلیدی است که به دقت و شفافیت بالایی نیاز دارد. سیستم حسابداری در این میان نقش حیاتی ایفا می کند، زیرا از طریق آن، درآمد خالص شرکت به طوردقیق محاسبه و بر اساس سهم الشراکه یا توافقات میان شرکا به طورعادلانه تقسیم می شود.

اهمیت آموزش حسابداری و دفاتر قانونی در تضمین انطباق مالی شرکت های تضامنی

نگهداری دفاتر قانونی و ثبت دقیق تراکنش های مالی از الزامات اساسی برای شرکت های تضامنی است. این اقدام نه تنها برای رعایت قوانین مالیاتی ضروری است بلکه در تسهیل بازرسی های مالیاتی نیز نقش کلیدی دارد. در این راستا، اموزش حسابداری شرکت ها اهمیت ویژه ای پیدا می کند، زیرا با ارتقاء دانش و مهارت حسابداران، اطمینان حاصل می شود که همه عملیات مالی به طوردقیق و منطبق با قوانین ثبت شوند.

آموزش حسابداری به طورموثری از بروز پیچیدگی های مالی و مالیاتی در شرکت ها جلوگیری و به طورمستمر از انطباق فعالیت های خود با استانداردهای حسابداری و مالیاتی اطمینان حاصل می کنند.

استراتژی های پرداخت مالیات در شرکت های مختلف و تضامنی

در شرکت ها با مسئولیت محدود، تضامنی، نسبی و مختلط غیرسهامی، محاسبه مالیات شرکت ها براساس قوانین مالیاتی موجود و به نرخ های مشخصی انجام خواهد شد. ابتدا، ۱۰ درصد از کل درآمد شرکت به عنوان مالیات شرکت محاسبه و وصول می شود. سپس، در مورد شرکت های با مسئولیت محدود، تضامنی، نسبی و مختلط غیرسهامی، پس از کسر ۲۵ درصد از کل درآمد به عنوان مالیات شرکت، بقیه درآمد مشمول مالیات به نسبت سرمایه، سهم الشرکه یا به نسبتی که در اساسنامه تعیین شده، بین شرکا تقسیم می شود.

سهم هر شریک به طورجداگانه براساس نرخ ماده ۱۳۱ قانون مالیات های مستقیم مشمول مالیات خواهد بود. این روش تقسیم مالیاتی اطمینان می دهد که هر شریک براساس سهم واقعی خود از درآمدها و سودها، به نحو عادلانه مالیات خود را پرداخت کند و سیستم مالیاتی به طورموثری اجرا شود. این نظام مالیاتی به شرکت ها کمک می کند تا براساس قوانین موجود، تعهدات مالیاتی خود را به طوردقیق و به موقع انجام دهند.

ضرورت تسلیم به موقع اظهارنامه مالیاتی در شرکت های تضامنی

تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای شرکت ها به صورت سالانه الزامی است و باید تا پایان خرداد ماه سال بعد از دوره مالیاتی ارائه شود. این اظهارنامه باید شامل کلیه درآمدها و هزینه های شرکت در طول سال مالی شود. برای اشخاص حقیقی که صاحب شرکت یا سهم الشراکه در شرکت ها هستند، میزان درآمد مشمول مالیات باید به صورت جداگانه در اظهارنامه مالیاتی شخصی آن ها منعکس شود.

حداقل معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۰، ۳۶ میلیون تومان بوده و نرخ مالیات بر درآمد برای درآمدهای بالاتر از این معافیت، براساس جدول نرخ های مالیاتی متغیر است. اشخاص حقیقی و شرکت ها باید اطمینان حاصل کنند که همه درآمدها و هزینه های قابل کسر مالیاتی به درستی در اظهارنامه های مالیاتی خود ثبت شده است.

گام های انحلال شرکت تضامنی؛ شرایط و فرآیند قانونی

انحلال شرکت تضامنی طبق ماده ۱۳۶ قانون تجارت در شرایط خاصی رخ می دهد. این شرایط شامل پایان یافتن مدت شرکت، تصمیم مجمع عمومی شرکا، ورشکستگی یا فوت یکی از شرکا می شود. انحلال، آغازی برای فرآیند تسویه حساب های مالی و قانونی شرکت است. در ادامه این بخش به شرایط انحلال شرکت تضامنی می پردازیم.

اصل اتفاق آرا در انحلال شرکت های تضامنی؛ ضرورت توافق همگانی

قانون گذار به اراده شرکا احترام گذاشته و فرض نموده است که در صورت توافق کلیه شرکا امکان انحلال شرکت تضامنی فراهم شود؛ بنابراین رای اکثریت شرکا نمی تواند باعث انحلال شرکت تضامنی شود و حتی خلاف این امر را نمی توان در شرکتنامه و اساسنامه پیش بینی نمود و به طریق اولی واگذاری انحلال شرکت به مدیران شرکت نیز ممکن نیست.

نقش دادگاه در انحلال شرکت تضامنی؛ تقاضای انحلال توسط شریک

درصورتی که یکی از شرکا به دلایلی انحلال شرکت را از محکمه تقاضا نماید و محکمه آن دلایل را موجّه دانسته و حکم به انحلال بدهد؛ چنانچه یکی از شرکا به دلایلی انحلال شرکت را از دادگاه بخواهد و محکمه آن دلایل را موجّه می داند و حکم به انحلال شرکت تجاری می دهد؛ البته زمانی که دلایل انحلال منحصراً مربوط به شریک یا شرکا معینی باشد دادگاه آن شریک یا شرکا را اخراج می نماید و به خاطر ایشان شرکت را به کلی منحل نمی کند.

مراحل قانونی فسخ شرکت تضامنی مطابق با ماده ۱۳۷ قانون تجارت

فسخ شرکت تضامنی وقتی امکان دارد که در اساسنامه این حق از شرکا سلب نشده و ناشی از قصد اضرار نیز نباشد تقاضای فسخ باید شش ماه قبل از فسخ کتباً به شرکا اعلام شود و اگر موافق اساسنامه باید سال به سال به حساب شرکت رسیدگی و فسخ در موقع ختم محاسبه سالیانه به عمل خواهد آمد.

تاثیر ورشکستگی شرکا بر دارایی شرکت تضامنی؛ تبیین ماده ۱۳۸ قانون تجارت

طلبکاران شخصی شرکا نمی توانند طلب خود را از دارایی شرکت تضامنی درخواست کنند البته می توانند نسبت به سهمیه مدیون خود از منافع شرکت یا سهمی که در صورت انحلال شرکت ممکن است به مدیون مزبور تعلق گیرد اقدام کنند. زیرا ورشکستگی شرکت به معنای ورشکستگی شرکا و ورشکستگی بعضی از شرکا به معنی ورشکستگی شرکت نیست و این موارد ملازمه قانونی باهم ندارند.

البته طلبکاران شخصی شرکا در صورتی که نتوانسته باشند طلب خود را از دارایی شخصی مدیون خود وصول کنند و سهم مدیون از منافع شرکت کافی برای تأدیه طلب آن ها نباشد می توانند انحلال شرکت را تقاضا نمایند البته برای این امر شما باید حداقل شش ماه قبل قصد خود را به وسیله اظهارنامه رسمی به اطلاع شرکت رسانده باشید. در این صورت شرکت یا بعضی از شرکا می توانند تا وقتی که حکم نهایی انحلال صادر نشده با تأدیه طلب دائنین مزبور تا حد دارایی مدیون در شرکت یا با جلب رضایت آنان به طریق دیگر از انحلال شرکت جلوگیری کنند.

سرنوشت شرکت تضامنی در پرتو فوت یا محجوریت شرکا؛ بررسی مواد ۱۳۹ و ۱۴۰

در شرکت های تضامنی، فوت یا محجوریت یکی از شرکا به دو سناریو منجر می شود؛ باقی ماندن شرکت یا انحلال آن. طبق مواد ۱۳۹ و ۱۴۰ قانون تجارت، سرنوشت شرکت پس از این وقایع، به توافق سایر شرکا و وراث یا قائم مقام قانونی متوفی بستگی دارد.

این مسئله نشان دهنده اهمیت داشتن توافقات قبلی بین شرکا در خصوص چگونگی برخورد با چنین حوادثی است. وراث می توانند تصمیم بگیرند که آیا مایل به ادامه فعالیت در شرکت بوده یا خواهان تسویه حساب و انحلال شرکت هستند. این تصمیم گیری نیازمند ارزیابی دقیق وضعیت مالی شرکت و توافق بر سر شرایطی است که منافع همه طرف ها را تامین کند.

نکات و موارد قابل توجه در تضامن؛ مسئولیت متضامن، قراردادها و مشاوره مالیاتی

شرکت های تضامنی بخش مهمی از اقتصاد را تشکیل می دهند و درک درست از قوانین ومقررات مربوط به آن ها برای فعالیت موفقیت آمیز ضروری است. در ادامه، به طور کامل هر یک از نکات و موارد قابل توجه در زمینه مسئولیت در شرکت های تضامنی را توضیح می دهیم:

اصل مسئولیت متضامن در شرکت های تضامنی؛ چالش ها و ضروریات

 در شرکت های تضامنی، مسئولیت هر یک از شرکا به گونه ای است که در صورت ناتوانی یکی از شرکا در پرداخت بدهی های خود، سایر شرکا موظف به پرداخت کامل بدهی می باشند. این مسئولیت متضامن، اهمیت انتخاب دقیق و معتمد شرکا را دوچندان می کند و نیازمند آگاهی کامل از وضعیت مالی و اعتباری هر یک از آن ها است.

اهمیت بررسی قراردادها در تضمین شفافیت و پیشگیری از اختلافات در شرکت های تضامنی

 قرارداد شراکت، سندی حیاتی در تعیین چارچوب عملیاتی و مالی شرکت تضامنی است. تنظیم دقیق این قرارداد باید شامل جزئیاتی نظیر نحوه تقسیم سود و زیان، مسئولیت های متضامن شرکا،و شرایط خروج یا ورود شرکای جدید می شود. این امر از بروز اختلافات در آینده پیشگیری می کند و اطمینان می دهد که همه شرکا از حقوق و مسئولیت های خود آگاه هستند.

نقش حیاتی مشاوره مالیاتی در بهینه سازی تعهدات و فرآیندهای مالیاتی شرکت های تضامنی

نظر به پیچیدگی های موجود در قوانین مالیاتی و تغییرات مداوم آن ها، استفاده از خدمات یک حسابدار یا مشاور مالیاتی متخصص برای شرکت های تضامنی بسیار سودمند خواهد بود. یک مشاور مالیاتی می تواند به شرکت کمک کند تا از تعهدات مالیاتی خود آگاه شوند، اشتباهات احتمالی در اظهارنامه ها را کاهش دهند و از مزایای مالیاتی موجود بهره مند شوند.

با درک عمیق از این موارد، شرکت های تضامنی به طورمؤثرتری فعالیت و از پیچیدگی های حقوقی و مالیاتی جلوگیری می کنند.

افزایش کارایی شرکت های تضامنی؛ اهمیت نرم افزارهای حسابداری و رعایت دقیق قوانین مالیاتی

در این مقاله، به بررسی دقیق شرکت های تضامنی و قوانین مرتبط با مالیات آن ها پرداختیم. شرکت تضامنی به عنوان یکی از ساختارهای مهم در اقتصاد تجاری ایران شناخته می شود که در آن شرکا به طور متضامن برای پرداخت بدهی ها و تعهدات شرکت مسئولیت دارند. تاکید بر نقش حسابداری دقیق و شفاف برای مدیریت بهتر منابع مالی و رعایت قوانین مالیاتی از جمله موارد مورد بحث بود. همچنین، به اهمیت بررسی قراردادها، مسئولیت مدیریتی، و ضرورت استفاده از مشاوره مالیاتی اشاره شد تا صاحبان شرکت ها بتوانند از پیچیدگی های حقوقی و مالیاتی اجتناب کنند.

در نهایت، بر ضرورت استفاده از نرم افزارهای حسابداری در شرکت های تضامنی تاکید می کنیم. استفاده از این ابزارهای تکنولوژیک به شرکت ها کمک می کند تا دقت و شفافیت در حسابداری را افزایش دهند، اشتباهات را کاهش دهند و به طور موثرتری با قوانین مالیاتی مطابقت داشته باشند. نرم افزارهای حسابداری به عنوان یک رکن اساسی در مدیریت مالی پایدار شرکت های تضامنی عمل می کنند و از اهمیت بالایی برخوردار هستند.

شرکت های تعاونی شرکت هایی هستند که تمام یا حداقل ۵١% سرمایه به وسیله اعضا در اختیار شرکت تعاونی قرار می گیرد و وزارتخانه ها، سازمان ها، شرکت های دولتی و وابسته به دولت و تحت پوشش دولت، بانک ها، شهرداری ها، شوراهای اسلامی کشوری، بنیاد مستضعفان و سایر نهادهای عمومی می توانند جهت اجرای بند ٢ اصل ۴٣ قانون اساسی از راه وام بدون بهره یا هر راه مشروع دیگر از قبیل مشارکت، مضاربه، مزارعه، مساقات اجاره، اجاره به شرط تملیک، شرط فروش اقساطی و صلح اقدام به کمک در تامین یا افزایش سرمایه شرکت های تعاونی نمایند بدون آنکه عضو باشند.

انواع شرکت تعاونی

شرکت تعاونی به لحاظ نوع فعالیت به دو دسته تقسیم می شود:

1. شرکت تعاونی تولید: شرکتی است که به منظور اشتغال اعضاء در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری و روستایی و عشایری و نظایر این ها فعالیت می نماید.
2. شرکت تعاونی توزیع: شرکتی است که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا، مسکن، خدمات و سایر نیازمندی های اعضاء فعالیت می نماید.

شرکت های تعاونی به لحاظ عضویت به دو دسته تقسیم می شوند:

1. شرکت تعاونی عام: شرکتی است که عضویت در آن برای همه آزاد است و موسسین یا شرکت باید برای تأمین قسمتی از سرمایه اولیه و یا افزایش سرمایه شرکت، سهام آنرا به عموم عرضه نمایند.
2. شرکت تعاونی خاص: شرکتی است که عضویت در آن منحصراً برای گروهی خاص از قبیل: کارگران، کارمندان، کشاورزان، دانشجویان، ایثارگران، زنان، مشاغل خاص و نظایر این موارد آزاد باشد، بدیهی است شرکت تعاونی موظف به پذیرش متقاضیان واجد شرایط بوده و از این نظر محدودیتی برای عضویت وجود ندارد.

انواع گرایش های شرکت تعاونی در ایران

شرکت های تعاونی معمولا با چنین گرایش هایی تشکیل می شوند:

• کشاورزی
• صنعتی
• معدنی
• عمرانی
• خدماتی
• مسکن
• فرش دستباف
• تامین کننده نیاز تولید کنندگان
• تامین کننده نیاز مصرف کنندگان اعتبار
• حمل و نقل
• تولیدی
• توزیعی
• تامین نیاز صنوف خدماتی
• مصرف آموزشگاهی

اهداف تشکیل شرکت تعاونی در نظام اقتصادی ایران

در نظام اقتصادی کشور ما شرکت های تعاونی با اهداف متعددی تشکیل می شوند که عوامل آن عبارتند از:

• ایجاد و تامین شرایط و امکانات کار برای همه به منظور رسیدن به اشتغال کامل
• قرار دادن وسائل کار در اختیار کسانی که قادر به کارند ولی وسائل کار ندارند
• پیشگیری از تمرکز و تداول ثروت در دست افراد و گروه های خاص جهت تحقق عدالت اجتماعی
• جلوگیری از کارفرمای مطلق شدن دولت
• قرار گرفتن مدیریت و سرمایه و منافع حاصله در اختیار نیروی کار و تشویق بهره برداری مستقیم از حاصل کار خود
• پیشگیری از انحصار احتکار تورم و اضرار به غیر
• توسعه و تحکیم مشارکت و تعاون عمومی بین همه مردم

معافیت های مالیاتی شرکت های تعاونی

پیشنهاد می کنیم پیش از ادامه این مقاله، سری به صفحه مالیات شرکت ها بزنید و اطلاعات کاملی در این باره کسب کنید. قانون مالیات های مستقیم، مصوب 1366، برای تعاونی ها معافیت های مالیاتی ذیل را در نظر گرفته است:

اتحادیه های تعاونی از پرداخت مالیات درآمد حاصل از حق عضویت دریافتی از اعضا معاف اند.

شرکت های تعاونی ذیل به طور کلی از پرداخت مالیات معاف اند:

• شرکت های تعاونی مصرف کارکنان موسسات دولتی؛
• شرکت های تعاونی مسکن کارکنان موسسات دولتی؛
• شرکت های تعاونی مصرف کارکنان موسسات غیر دولتی؛
• شرکت های تعاونی صیادان؛
• شرکت های تعاونی دانشجویان؛
• شرکت های تعاونی دانش آموزان؛
• شرکت های تعاونی تولیدی روستایی مشروط به اینکه متشکل از ساکنان روستا باشند.

معافیت شرکت های تعاونی مصرف و مسکن کارکنان موسسات دولتی و غیر دولتی از مالیات، مشروط بر این است که طبق اساسنامه منحصراَ برای کارکنان یک موسسه تشکیل شده و فقط مجاز به تامین کالا و مسکن برای اعضا باشند. در صورتی که ثابت شود شرکت برای اشخاص غیر عضو کالا و مسکن تامین کرده است، در موارد تخلف علاوه بر مالیات متعلق، مشمول جریمه غیر قابل بخشش، معادل پنجاه درصد مالیات متعلق خواهد شد. اعضای شرکت های تعاونی مسکن کارکنان موسسات دولتی و غیر دولتی باید هنگام عضو شدن در شرکت فاقد مسکن باشند و هر گاه خلاف موضوع ثابت شود، عضو مذکور نسبت به سهم خود از درآمد مشمول مالیات، از پرداخت مالیات معاف نخواهد بود.

در شرکت های تعاونی تولیدی روستایی، اعضا باید از ساکنان روستا باشند، هر یک از اعضا که ساکن روستا نباشد، نسبت به سهم خود از درآمد مشمول مالیات، از پرداخت مالیات معاف نخواهد بود. هیئت مدیره شرکت های تعاونی روستایی موظف اند فهرست اسامی اعضای غیر ساکن روستا را ظرف یک ماه از تاریخ تشکیل شرکت به حوزه مالیاتی اطلاع دهند، در غیر این صورت شرکت از معافیت مالیاتی در آن سال استفاده نخواهد کرد.

شرکت های تعاونی معدنی معادن بزرگ که برای آن ها پروانه اکتشاف یا بهره برداری از طرف وزارت معادن صادر شده باشد، برای مدت پنج سال از تاریخی که معدن به گواهی وزارت صنایع و معادن، آماده بهره برداری بوده است، از پرداخت مالیات معاف خواهند بود.

مبالغی که به موجب بندهای 1 تا 3 ماده 25 قانون بخش تعاونی، از سود خالص سالیانه شرکت یا اتحادیه های تعاونی به عنوان ذخیره قانونی، اندوخته احتیاطی و حق تعاون و آموزش کسر و برداشت می شود، به شرط ثبت شدن در دفاتر قانونی شرکت و اتحادیه، جزء هزینه محسوب و از درآمد مشمول مالیات کسر خواهد شد.

تاثیر ماده 173 ق. م. م بر ماده 111 قانون شرکت های تعاونی

 همانطور که مطلع هستید , طبق ماده واحده قانون استفساریه درخصوص تأثیر ماده 173 قانون مالیات های مستقیم بر ماده 111 قانون شرکت های تعاونی مصوب 29/2/1372 مجلس شورای اسلامی , ماده 173 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفندماه 1366 ناسخ ماده 111 قانون شرکت های تعاونی مصوب خردادماه 1350 نبوده , در نتیجه معافیت مالیات بردرآمد شرکت های تعاونی روستائی متشکل از افراد ساکن حوزه عمل شرکت که به امر کشاورزی مباشرت مستقیم دارند و شرکت های تعاونی کارگری , مصرف , مسکن و اعتبار و نیز اتحادیه های آن ها و همچنین شرکت های تعاونی صنایع دستی و صیادان و آموزشگاه ها و اتحادیه های آن ها بابت دوره عمل سال 1368 و سنوات بعد به قوت خود باقی است.

 اما در ارتباط با این موضوع احکام و مقررات مالیاتی و تعاونی دیگری مطرح است که مجموع آن ها مأموران و مراجع مالیاتی را در رسیدگی به پرونده مالیاتی برخی شرکت ها و اتحادیه های تعاونی مواجه با ابهام می نماید. علیهذا به منظور رفع اشکال در این خصوص و اتخاذ رویه واحد و تسریع در انجام وظایف محوله نکات ذیل را که به تأئید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی رسیده است. متذکر شده مقرر می دارد مفاد آنرا دقیقا حسب مورد به موقع اجرا گذارند.

• تداوم معافیت مالیاتی شرکت ها و اتحادیه های مذکور در ماده 111 قانون شرکت های تعاونی مسلما سبب لغو معافیت های مقرر در قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفندماه 1366 و اصلاحیه آن نبوده و درآمد شرکت ها و اتحادیه های تعاونی موضوع ماده 133 اصلاحی قانون اخیرالذکر طبق همین ماده بدون الزام به رعایت شرایط مقرر در قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 13/6/1370, از ابتدای سال 1371 با رعایت سایر مقررات و دستورالعمل های قبلی از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.
• طبق ماده 69 قانون بخش تعاونی اقتصاد فوق الذکر, کلیه شرکت ها و اتحادیه های تعاونی موظف بوده اند حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب قانون یادشده اساسنامه خود را با آن قانون تطبیق دهند و پس از تائید وزارت تعاون تغییرات اساسنامه خود را به عنوان تعاونی به ثبت برسانند, در غیر اینصورت نمی توانند از مزایای مربوط به بخش تعاونی و قانون اخیر برخوردار باشند. بنابراین درآمد شرکت ها و اتحادیه های مشمول ماده 111 مورد بحث , با توجه به اینکه اصولا حکم قانون عطف به ماسبق نمی گردد.

 تا تاریخ 13/6/1370 ( تاریخ تصویب قانون ) و پس از آن هم حداقل تا پایان شش ماه مهلت مقرر در ماده 69 مزبور معاف از مالیات هستند , اما از آن پس شرکت ها و اتحادیه های پیش گفته صرفا در صورت تطبیق اساسنامه به ترتیب بالا برخوردار از معافیت موضوع ماده 111 خواهند بود , مگر آنکه قطع نظر از ماده 111 قانون شرکت های تعاونی , وضعیت آن ها منطبق با ماده 133 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم باشد که در اینصورت باید از معافیت ماده 133 اخیرالذکر برخوردار گردند.

• در مورد شرکت های تعاونی که وفق ماده 69 قانون بخش تعاونی اقتصاد مصوب 13/6/1370 اساسنامه خود را با این قانون تطبیق نداده باشند , حکم تبصره 3 ماده 148 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفندماه 1366 و اصلاحیه های بعدی ( پذیرفتن ذخایر موضوع بندهای 1 و 2 ماده 15 قانون شرکت های تعاونی مصوب 1350 بعنوان هزینه های قابل قبول ) نسبت به آن ها اعمال و درخصوص شرکت ها و اتحادیه های تعاونی که اساسنامه خود را با قانون بخش تعاونی اقتصاد نامبرده تطبیق داده یا براساس این قانون تشکیل شده باشند , به جای بندهای 1 و 2 ماده 15 مذکور حکم بندهای 1 و 3 ماده 25 قانون بخش تعاونی اقتصاد (ذخیره قانونی حداقل 5% به بالا و حق تعاون آموزش به میزان چهاردرصد به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده 133 در مورد معافیت های مالیاتی شرکت های تعاونی چه می گوید؟

ماده 133- صد درصد (100%) درآمد صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی، شرکت های تعاونی روستایی، عشایری، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانش آموزان و اتحادیه های آن ها از مالیات معاف است.

تبصره دولت مکلف است معادل مالیات بردرآمد متعلق به آن قسمت از سود ابرازی سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران را که با تصویب مجمع عمومی برای سرمایه گذاری در شرکت های تعاونی روستایی اختصاص داده می شود، پس از وصول و واریز آن به حساب درآمد عمومی کشور، از محل اعتبار ردیف خاصی که به همین منظور در قانون بودجه کل کشور پیش بینی می شود در وجه سازمان مذکور مسترد نماید.

نرخ مالیات متعلق به درآمد شرکت های تعاونی

 براساس تبصره (6) الحاقی به ماده (105) قانون مالیات های مستقیم، درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکت ها و اتحادیه های تعاونی متعارف و شرکت های تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد (25%) تخفیف از نرخ موضوع این ماده است.

با توجه به مفاد تبصره مذکور، جهت رفع ابهامات موجود و هماهنگی و وحدت رویه موارد زیر موکدا یادآوری می گردد:

• طبق بند (8) ماده (1) قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 1386/11/8، «شرکت تعاونی، شخص حقوقی است که با رعایت قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 مجلس شورای اسلامی و موادی از قانون شرکت های تعاونی مصوب 1350 که نسخ نشده است و اصلاحات بعدی آن ها تشکیل شده باشد. این نوع شرکت تعاونی متعارف نیز نامیده می شود». همچنین بر اساس بند (9) ماده (1) همان قانون، «شرکت تعاونی سهامی عام، نوعی شرکت سهامی عام است که با رعایت قانون تجارت و محدودیت های مذکور در این قانون(قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی) تشکیل شده باشد». بنابراین صرفا شرکت های تعاونی و اتحادیه های آن ها و شرکت های تعاونی سهامی عام که تشکیل آن ها در انطباق با تعاریف مذکور باشد مشمول تخفیف موضوع تبصره مزبور هستند.
• با توجه به صراحت تبصره (6) ماده 105 قانون مالیاتهـای مستقیم، درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکت ها و اتحادیه های تعاونی متعارف و شرکت های تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد(25%) تخفیف از نرخ موضوع ماده مذکور است و درآمدهای کتمان شده، هزینه های برگشتی و سایر مواردی که براساس مقررات به درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکت اضافه می شود مشمول تخفیف مذکور نبوده و به نرخ مقرر در ماده 105 قانون مالیات های مستقیم مشمول مالیات است. در مواردی هم که درآمد شرکت و اتحادیه به روش علی­الراس تعیین می­گردد، درآمد مشمول مالیات ابرازی اشخاص مذکور، مشمول تخفیف یادشده خواهد بود.

برای صحبت کردن از حسابداری شرکت های تضامنی بهتر از تعریف شرکت تضامنی آغاز کنیم. شرکت تضامنی عبارت است از مؤسسه ای که با نامی مشخص و به خصوص با مشارکت دو یا چند نفر به منظور انجام یک فعالیت تجاری تشکیل می شود. اصلی ترین ویژگی شرکت تضامنی این است که در صورت کم بودن دارایی مؤسسه برای پرداخت بدهی ها و تعهدات تمامی شرکا مسئولیتی یکسان در پرداخت این دیون خواهند داشت و هیچ یک از اعضا نمی تواند به دلیل داشتن سهم کمتر از پرداخت قروض و تعهدات شانه خالی کند. علت نام گذاری این مؤسسات نیز ضامن شدن تمامی شرکا است.

به عبارت دیگر مسئولیت تمامی شرکا در شرکت های تضامنی نامحدود است؛ بنابراین افرادی که قصد تأسیس چنین شرکتی را دارند سعی می کنند این کار را با دوستان و آشنایان مورد اعتماد خود انجام دهند که ریسکی در مشارکت با آن ها وجود نداشته و یا خیلی کم باشد. همکاری با افرادی که حسن شهرت و پیشینه تجاری مشخصی نداشته و دارایی های آن ها معلوم نیست می تواند تهدیدی بزرگ برای ادامه فعالیت شرکت بوده و سرمایه شرکای دیگر را نیز به خطر بیندازد. در این مطلب از سری مقالات آموزش حسابداری شرکتها، قصد داریم به بررسی ثبت حسابداری شرکت تضامنی و اصول انجام این کار بپردازیم.

شرکا در شرکت های تضامنی چه کسانی هستند؟

به افرادی که قبل از تشکیل شرکت تضامنی شرکت نامه یا اساس نامه را امضا نموده اند شرکا گفته می شود. بر طبق ماده ۱۲ قانون تجارت افرادی که پس از تشکیل شرکت وارد آن شده اند نیز می توانند مورد مذکور را امضا کنند و منع قانونی در این زمینه وجود ندارد. طبق قانون حداقل تعداد شرکا دو نفر است اما حداکثری در این مورد تعیین نشده و این یعنی هر تعدادی که به این کار تمایل داشته باشند می توانند شریک شوند و محدودیتی وجود ندارد.

اسم شرکت های تضامنی

شرکت های تضامنی اسم مخصوص به خود را دارند. برای انتخاب اسم می توان انواع مختلفی از ذکر نام تک تک شرکا تا بیان عباراتی دیگر برای نشان دادن تضامنی بودن آن استفاده نمود. به عنوان مثال می توان نام شرکت را صمدی و غدیری گذاشت که نشان دهندهٔ این است که شرکت تضامنی متشکل از دو نفر بوده و هریک از این افراد شریک هستند. در برخی موارد شرکا توافق می کنند که فقط نام یکی از آن ها در اسم سازمان درج شود که در این صورت باید عباراتی نظیر (و برادران) یا (و شرکا) برای داشتن رسمیت قانونی درج شود.

تشکیل شرکت های تضامنی

اولین مرحله برای تشکیل چنینی سازمانی توافق با دیگر افراد به منظور انجام امور مشترک تجاری و سرمایه گذاری برای کسب درآمد و سود است. پس از به توافق رسیدن شرکا در تمامی زمینه ها و قوانین نوبت به افتتاح حسابی تحت عنوان (شرکت در شرف تأسیس) می رسد. تمامی دارایی های نقدی شرکت باید به این حساب منتقل شده و دارایی های غیرنقدی اعم از دستگاه ها و لوازم اداری، ملزومات کاری، ساختمان و… که به سازمان آورده شده بر مبنای ارزش متعارف و به روز در بازار به صورت کامل در اختیار مؤسسه قرار گیرد. البته برای این مورد رضایت کامل تمامی شرکا لازم است.

انواع حساب ها در شرکت های تضامنی

شرکت های تضامنی دارای انواع مختلفی از حساب ها علاوه بر حساب سرمایه شرکا هستند. علت اصلی وجود این حساب ها منع قانونی برای ایجاد تغییر یا تغییرات ادواری در حساب اصلی سرمایه شریکان است. هرگونه تغییر در سرمایه شرکت های تضامنی باید علاوه بر انعکاس در اساسنامه به ثبت قانونی در اداره ثبت هم برسد؛ بنابراین عملیات جاری در این شرکت ها در حساب های ذیل منعکس خواهند شد:

• حساب سرمایه شرکا
• حساب وام شرکا
• حساب برداشت شرکا
• حساب جاری شرکا

حساب سرمایه شرکا در شرکت های تضامنی

به منظور ثبت سرمایه اعضا در دفاتر قانونی شرکت تضامنی، دو روش وجود دارد:

سرمایه ثابت

حساب سرمایه شرکا در این روش معادل مبلغ درج شده در اساسنامه و مبلغ سرمایه گذاری شده توسط شرکا بستانکار خواهد شد. به دلیل اینکه در قانون تجارت هرگونه تغییرات در سرمایه دارای منع قانونی بوده و باید در اداره ثبت به تأیید و ثبت قانونی برسد حساب سرمایه شرکا باید به صورت مبلغی مشخص و ثابت در دفاتر قانونی سازمان ثبت و نگهداری خواهد شد. حال ممکن است تغییراتی به دلیل برداشت شرکا و یا سود و زیان در سرمایه شرکت ایجاد شود که باید در سایر حساب های موجود که به همین هدف ایجاد شده اند ثبت شوند.

سرمایه متغیر

در این روش حساب سرمایه شرکا نسبت به مبلغ منعکس شده در اساسنامه، حقوق اعضا، برداشت اعضا، سهم اعضا از سود و زیان و… ثابت باقی نمی ماند و تمامی موارد به طور مستقیم در حساب سرمایه ثبت می شوند. این روش در کشورهایی کاربرد دارد که شرکت تضامنی شخص حقوقی محسوب نمی شود اما در ایران به دلیل نیاز به تأیید شرکت تضامنی توسط اداره ذی ربط حساب سرمایه شرکا باید به روش ثابت باشد.

تقسیم سود و زیان در شرکت های تضامنی چگونه حسابداری می شود؟

ماده ۱۱۲ قانون تجارت می گوید اگر در رابطه با تقسیم سود و پرداخت حقوق هیچ گونه توافقی بین شرکا صورت نگرفته باشد و نسبت خاصی هم در این رابطه در اساس نامه درج نشده و توضیحی ارائه نشده باشد هر عضو به نسبت سرمایه و سهم الشرکه خود از سود و زیان سازمان منتفع خواهد شد و پس از انحلال مؤسسه زیان هم به همین نسبت متحمل می شود.

اگر شرکا مبلغی را برای خدمات تعیین کنند و این مبلغ بر اساس عرف نبوده و یا مقدار سهم منافع آن ها متفاوت باشد امکان اینکه شرکا برای تقسیم سود و زیان مبنای دیگری را در نظر بگیرند وجود دارد. به عنوان مثال اگر پاداشی غیرمتعارف به یکی از شرکا اختصاص داده شده باشد این عضو از این بابت در پایان دوره مالی سود بیشتری دریافت خواهد نمود. به منظور تقسیم منصفانه و عادلانه سود و زیان مبانی مختلف تقسیم سود به شرح ذیل ارائه گردیده اند:

حسابداری تقسیم سود و زیان به نسبت ثابت بین شرکا

ارائهٔ نسبتی ثابت برای هریک از اعضا بدون اینکه سرمایه و تخصص آن ها در نظر گرفته شود ساده ترین و ابتدایی ترین روش برای تقسیم سود و زیان است. در مواردی که اهمیت تخصص شرکا و سرمایه گذاری برای شرکت یکسان باشد این روش مناسب خواهد بود. این نسبت می تواند برای تمامی اعضا یکسان بوده و یا برای هر یک به صورت متفاوت مقرر شود. در نهایت نسبت ثابت نسبتی خواهد بود که تمامی شرکا روی آن توافق نموده و آن را منصفانه بدانند.

حسابداری تقسیم سود و زیان به نسبت سرمایه شرکا

در برخی موارد درآمد شرکت تضامنی به صورت مستقیم به مقدار سرمایه گذاری ها وابسته است مانند بانک های تضامنی، در چنین مواردی تقسیم سود و زیان به نسبت سرمایه اعضا خواهد بود. وقتی مبنای تقسیم سود و زیان سرمایه شرکا باشد باید این موضوع که سرمایه گذاری در کدام مقطع دورهٔ مالی صورت گرفته مشخص شود. در صورتی که این امر به صورت تدریجی و یا در اواسط دوره مالی صورت گرفته باشد مبنای تقسیم سود و زیان مبلغ متوسط سرمایه در طول دوره خواهد بود.

حسابداری تقسیم سود بر اساس تخصیص پاداش یا حقوق و تقسیم باقی مانده به نسبت ثابت

در این روش ممکن است شرکا توافق کنند که بخشی از سود را به شرکایی که خدماتی انجام داده اند به عنوان حق الزحمه بدهند و باقی مانده نیز بین سایر شرکا به نسبت معین تقسیم گردد. در صورت درج شدن پرداخت حق الزحمه در اساس نامه، مبلغ توافق شده بابت آن باید به حساب تمامی اعضا واریز شود، بدون در نظر گرفتن سود و زیان. لازم به ذکر است که حق الزحمه به عنوان بخشی از سود خواهد بود نه جزئی از هزینه های عملیاتی سازمان.

حسابداری تقسیم سود بر اساس تخصیص بهره سرمایه و تقسیم باقی مانده به نسبت ثابت

در برخی موارد با توافق شرکا مبلغی به عنوان سود به مانده حساب سرمایه واریز می شود. در واقع این کار برای احتساب میزان سود سرمایه ای است که در شرکت به کار گرفته شده و شرکا می خواهند بدانند که اگر در سایر زمینه ها از این سرمایه استفاده می کردند میزان سود بیشتر می شد یا کمتر. البته در ایران به ندرت چنین موردی دیده می شود. در صورتی که در اساس نامه شرکت تعلق سود به مانده حساب سرمایه بیان شده باشد مبلغ سود باید به حساب تمامی شرکا واریز شود، بدون درنظرگرفتن سود یا زیان سازمان.

حسابداری تقسیم سود بر اساس مبانی مختلف

در برخی موارد تقسیم سود در این مؤسسات ممکن است ترکیبی از چندین مبنا بوده و این در شرکت نامه پیش بینی شده باشد. به بیان ساده تر در این روش حسابداری برای محاسبات از ترکیبی از یک یا چند روش فوق استفاده می شود.

ورود و پذیرش شریک جدید در شرکت های تضامنی چگونه است؟

ماده ۱۲۳ قانون تجارت می گوید که هریک از اعضا یا شرکا در صورت داشتن رضایت تمامی شرکا می توانند سهم الشرکه خود را به فرد دیگری واگذار نمایند. به بیان ساده تر شریک یا عضو جدید فقط در صورت رضایت و موافقت تمامی شرکا می تواند وارد شرکت تضامنی شود.

 لازم به ذکر است که فرد جدید مسئول تمامی قروض و بدهی های سازمان نیز خواهد بود؛ اینکه قروض مذکور قبل از ورود و یا پس از ورود وی ایجاد شده باشند اهمیتی ندارد. اگر بین شرکا قراری برخلاف این توافق شود در مقابل شخص ثالث کأن لم یکن تلقی می شود. شریک جدید در عمل به دو صورت می تواند وارد شرکت تضامنی شود: وی باید یا در شرکت سرمایه گذاری کند و یا همه یا قسمتی از سهم الشرکه شرکای قدیم را خریداری نماید.

ثبت حسابداری سرقفلی در شرکت تضامنی

یکی از موضوعات حسابداری شرکت های تضامنی مربوط به موضوعات سرقفلی است. معنایی که سرقفلی در حسابداری دارد متفاوت از معنای آن در جامعه است. در حسابداری سرقفلی عبارت است از مازاد ارزش جاری یک دارایی نسبت به مجموع ارزش آن به صورت مشهود و غیرمشهود اما در جامعه سرقفلی به طور معمول از مستأجر دریافت خواهد شد. به بیان ساده تر سرقفلی به مبلغی گفته می شود که خریدار حاضر است مازاد بر ارزش واقعی دارایی مشهود پرداخت کند. سرقفلی در بازهٔ زمانی شرکت تضامنی و به مرور ایجاد شده و ثبت آن در دفاتر با توجه به اصل بهای تمام شده و اصل تحقق جایز نیست مگر تحت شرایط خریداری این دارایی.

وقتی شرکای قبلی در زمان ورود شریک جدید توافق کنند که عضو جدید معادل مبلغ سرمایه گذاری خود در سرمایه سازمان سهیم شود و ارزش سرقفلی که به شرکای قدیم متعلق بوده محاسبه گردد، حسابی تحت عنوان حساب سرقفلی در دفاتر قانونی شرکت افتتاح خواهد شد. این حساب در ترازنامه مالیاتی در دستهٔ دارایی های نامشهود قرار می گیرد.

نامه عدم فعالیت شرکت زمانی که مجموعه ها با رکود اقتصادی مواجه می شوند، تهیه و ارسال می شود. شرکت ها شرایط و فعالیت های مختلفی را در دوره های مختلف تجربه می کنند و همواره سعی می کنند تا روبه رشد باشند. اما در برهه هایی از زمان شرکت ها دچار ضرر و زیان مالی می شوند و فعالیت اقتصادی آن ها با وقفه مواجه می شود.

در چنین شرایطی که شرکت ها با عدم فعالیت مواجه هستند، باید نامه عدم فعالیت شرکت را به سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند. اما ارائه چنین نامه ای چه اثری بر ادامه فعالیت های آن ها دارد؟ شرکتی که هیچ گونه فعالیت مالی نداشته باشد می تواند با ارائه این ماه معاف از پرداخت مالیات خواهند بود. البته باید به این نکته اشاره کنیم که در صورت ورشکستگی، شرایط متفاوت است و موضوعات دیگری را باید پیگیری کرد. در این سری از مقالات آموزش مالیات، قصد داریم به بررسی نحوه رد کردن نامه عدم فعالیت، جریمه عدم ارسال بپردازیم. همراه ما باشید.

عدم فعالیت واحد صنفی

عدم فعالیت واحدهای صنفی به دلایل مختلفی رخ می دهد. از جمله دلایلی که می توان نامه عدم فعالیت را صادر کرد مواردی مثل ایجاد مشکلات اقتصادی، عدم توانایی شرکت در اجرای اهداف اقتصادی، رخ دادن حوادث خاص در بازارهای مالی و اختلاف بین شرکا و عدم فعالیت آن ها را می توان نام برد.

اظهارنامه عدم فعالیت اشخاص حقوقی

حتماً مطلع هستید که مالیات بر درآمد افراد وضع می شود. ثبت هر شرکتی هم باهدف کسب درآمد انجام می شود و می توان نتیجه گرفت که با ثبت هر شرکتی، مالیات مطابق با آن نیز در نظر گرفته می شود. حالا درصورتی که این شرکت ها فعالیت اقتصادی نداشته باشند، مشمول عدم فعالیت هستند و باید نامه عدم فعالیت خود را به سازمان های مالیاتی تسلیم نمایند.

برخی از افراد تصور می کنند که درصورتی که پرونده دارایی خود را تحویل ندهند، مشمول مالیات نمی شوند. اما این تصور اشتباه است و در صورتی که فعالیت اقتصادی نداشته باشید باید پرونده دارایی خود را تشکیل داده و عدم فعالیت خود را اعلام نمایید.

چگونه نامه عدم فعالیت شرکت را رد کنیم؟

اگر شرکتی در اداره ثبت شرکت ها به ثبت برسد اما در هر مرحله ای به هر دلیلی دیگر به فعالیت خود ادامه ندهد، باید اقدامات قانونی لازم برای اعلام عدم فعالیت خود را فوراً تکمیل کند. در حقیقت، شرکت های بدون فعالیت نیز باید اقداماتی انجام دهند. اقداماتی که برای تسلیم اظهارنامه عدم فعالیت شرکت باید انجام دهید عبارت اند از:

• شرکت های بدون فعالیت ملزم به تهیه دفاتر قانونی و اظهارنامه مالیاتی هستند.
• نامه عدم فعالیت شرکت های بدون فعالیت (در سربرگ رسمی شرکت و با مهر و امضا) باید در ابتدای چهار ماه سال مالی اعطا شود. در صورت عدم تحویل در موعد مقرر، جریمه مالیاتی به شرکت تعلق می گیرد.
• اظهارنامه های ارزش افزوده به صورت صفر نیز باید در مهلت مقرر تحویل داده شوند.
• عدم فعالیت شرکت مربوط به سال مالی قبل است؛ بنابراین نمی توان برای سال مالی بعد اعلام عدم فعالیت کرد.
• در صورت عدم فعالیت شرکت، هرگونه خریدوفروش توسط اعضا ممنوع است. توجه به این نکته ضروری است که حتی خریدهای شخصی در این زمینه نیز به عنوان فعالیت شرکت محاسبه می شود.
• برای اعلام عدم فعالیت شرکت هر بار در هرسال مالی باید اقدام کرد. به عبارت دیگر، یک بار اعلام عدم فعالیت شرکت برای کل حیات شرکت کفایت نمی کند.
• اگر زمان زیادی از عدم فعالیت شرکت بگذرد، شرکت منحل خواهد شد.
• بدون تشکیل پرونده مالیاتی یا دارایی نمی توانید نامه عدم فعالیت تنظیم کنید.
• اگر فاکتور خرید و فروشی در تضاد با مدارک ارائه شده توسط شرکت های بدون فعالیت به اداره مالیاتی ارائه شود، این شرکت ها مشمول جریمه های سنگین مالیاتی می شوند.
• اگر شرکتی در اساسنامه خود آورده نقدی دارد، حتماً باید در حساب بانکی و در اظهارنامه عملکرد نشان داده شود. 

استعلام نامه عدم فعالیت شرکت

پس از ارائه نامه عدم فعالیت شرکت، کارشناسان مالی سازمان مالیاتی فعالیت خود را آغاز می کنند و صحت وسقم درخواست این شرکت ها را بررسی می کنند. این روند با بررسی دفاتر مالی، حساب های مالی شرکت و سایر حساب ها این کارشناسان درخواست شرکت ها را با درنظرگرفتن این شرایط تأیید می کنند:

• هیچ ثبت حسابداری در دفاتر قانونی ثبت نشده باشد
• هیچ گونه خرید و فروشی در حساب شرکت ها ثبت نشده باشد
• در حساب بانکی هیچ گونه تراکنشی ثبت نشده باشد
• هیچ گونه اطلاعات مالی و یا فاکتورهای خرید و فروشی نباید در حساب شرکت باشد

نمونه نامه عدم فعالیت مغازه به دارایی

در مورد مغازه هایی که فعالیت اقتصادی ندارند و یا فعالیت آن ها متوقف شده است نیز لازم است تا نامه عدم فعالیت تهیه و به سازمان امور مالیاتی تحویل شود.

مدارکی که برای اعلام تعطیلی واحد کسب یا مغازه لازم است شامل یک نامه برای اعلام عدم فعالیت است. در این نامه باید خطاب به ریاست واحد مالیاتی خود تعطیلی را اعلام کنید و درخواست بازرسی بدهید. همچنین درصورتی که مستأجر هستید رونوشت فسخ قرارداد هم باید تحویل اداره مالیاتی مربوطه شود.

شرکت های غیر فعال به چه شرکت هایی گفته می شود؟

شرکت هایی که ثبت قانونی شده و هیچ گونه مراوده مالی و تجاری نداشته و گردش مالی آن ها صفر باشد و هیچگونه نقل و انتقال مالی و تجاری هم به نام صاحبان شرکت در طول سال انجام نگرفته باشد اصطلاحا در قانون شرکت غیر فعال نامیده می شوند.

آیا به شرکت های غیر فعال مالیات تعلق می گیرد؟

این شرکت ها اگر قوانین مربوط به شرکت های غیر فعال را به طور کامل رعایت کنند مالیاتی به آن ها تعلق نمی گیرد.

انحلال شرکت یا عدم فعالیت آن

یکی از موضوعات مهم در خصوص شرکت های غیر فعال، بحث انحلال آن ها است که به معنی مرگ شرکت است و اگر کسی قصد دارد که در آینده فعالیت خود را دوباره آغاز نماید، نباید شرکت را منحل کند بلکه لازم است عدم فعالیت آن را اعلام نماید. در کل می توان گفت اگر هر شخصی تمام موارد و نکات قانونی را رعایت نماید، دچار هیچ گونه دردسری نخواهد شد. این موضوع باعث شده است که افراد متخصص و کارشناسان خبره در زمینه مالیات، با انجام فرآیند های مشخص شده، هیچ گونه نگرانی از بابت مالیات و جرائم آن نداشته باشند.

نکات مهم در خصوص شرکت های غیر فعال

• عدم ثبت مراوده های مالی به نام صاحبان شرکت
• صفر بودن گردش مالی شرکت
• تشکیل پرونده مالیاتی در حوزه مربوط به شرکت
• اعلام عدم فعالیت در بازه زمانی مشخص و دقیق به صورت کتبی با مهر و امضای مدیر عامل شرکت و ارسال به حوزه مالیاتی
• تحویل دفاتر قانونی پلمپ شده به اداره امور مالیاتی، به صورت کاملا سفید
• ارسال اظهارنامه مالیاتی و اظهارنامه ارزش افزوده برای سازمان امور مالیاتی به صورت سفید
• عدم وجود فاکتور خرید یا فروش در تاریخ مقرر به نام شرکت یا صاحبان آن
• نامه عدم فعالیت باید دارای نام شرکت، شماره ثبت، کلاسه پرونده، تاریخ عدم فعالیت و… باشد که به امضای مدیر عامل برسد.
• کد اقتصادی شرکت حتی در خصوص عدم فعالیت نیز باید صادر گردد و تمام اسناد به همان حوزه مالیاتی ارسال شوند.
• مدیر عامل وظیفه دارد که در پایان سال مالی عدم فعالیت شرکت را به سازمان مالیاتی اعلام نماید.

نکته ۱: تجهیزات خریداری شده برای شرکت مانند ماشین آلات و…جز سرمایه های شرکت است و فعالیت محسوب می گردد و دارای مالیات است.

نکته ۲: عدم ارائه هر کدام از موارد بالا، به معنی مخفی نمودن فعالیت است و جرائمی را در پی خواهد داشت.

نکته ۳: اگر کسی قصد ادامه فعالیت با شرکت مذکور را ندارد، موظف است که اقدام به انحلال شرکت نماید و آن را به صورت رسمی اعلام کند.

نحوه محاسبه مالیات شرکت های بدون فعالیت

در واقع می توان گفت که مالیات شرکت ها بر اساس تراکنش های مالی آن و میزان سود و زیان محاسبه می گردد که هر اندازه فعالیت کمتر باشد، مالیات کمتری به آن تعلق می گیرد. بر اساس قانون مالیات بر درآمد، برای شرکت های غیر فعال که درآمدی ندارند، هیچ گونه مالیاتی در نظر نگرفته اند که لازم است که شرکت مورد نظر، اعلام عدم فعالیت نماید.

نکته: بر اساس قانون، شرکت هایی که تازه تاسیس شده اند، ۲ ماه مهلت دارند که برای تشکیل پرونده دارایی و اخذ کد اقتصادی اقدام نمایند در غیر این صورت باید منتظر جرائم مالیاتی باشند.

تکالیف مالیاتی مدیران شرکت های غیر فعال

از جمله تکالیف مالیاتی مهمی که مدیران باید به آن ها عمل کنند، می توان به موارد مهم زیر اشاره نمود:

• مدیران شرکت غیر فعال موظفند که نسبت به اعلام کتبی و قابل اثبات عدم فعالیت شرکت به اداره مالیاتی ذیربط خود و به واحد مالیات بر ارزش افزوده ذیربط اقدام کنند.
• پلمپ دفاتر قانونی برای شرکت غیر فعال باید صورت گیرد.
• تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای شرکت های غیر فعال ضروری است.
• لازم است که مدیران شرکت های غیر فعال بر اساس تبصره ۴ ماده ۱۸۶ قانون مالیات های مستقیم، مقرر شده است هر گونه تغییرات در مورد شرکت های غیر فعال را ثبت نمایند که منوط به اخذ مفاصاحساب مالیاتی از سازمان امور مالیاتی شده است.
• در نهایت باید مدیران شرکت غیر فعال، به محض آن که اقدام به فعال کردن شرکت کردند نسبت به اعلام کتبی مراتب به اداره امور مالیاتی ذیربط نیز اقدام کنند.

یکی از مواردی که بسیاری از شرکت ها خصوصاً در سال های آغازین فعالیت با آن روبه رو می شوند، زیان ده بودن شرکت است. به دلایل مختلفی در طول فعالیت یک شرکت ممکن است میزان هزینه ها از درآمدها در طی یک دوره مالی بیشتر شود. در چنین شرایطی یکی از سؤالاتی که صاحبان کسب وکارها و شرکت ها با آن روبه رو هستند، چگونگی نحوه محاسبه مالیات شرکت زیان ده است. به همین بهانه، در ادامه این مقاله سعی می کنیم تا با قوانین مالیاتی مرتبط با شرکت های زیان ده بیشتر آشنا شویم.

چه زمانی یک شرکت زیان ده می شود؟

در بازارهای مالی عوامل مختلفی می تواند روی درآمد کسب وکارها و شرکت ها تأثیر بگذارد. با کاهش درآمد یا قطع درآمد، درصورتی که هزینه ها نیز به همان میزان کاهش پیدا نکنند، وضعیت مالی شرکت به سمت زیان ده شدن پیش می رود. عدم مدیریت مناسب مجموعه، مدیریت اشتباه جریان وجوه نقد، عدم آشنایی به بازار، بازاریابی نادرست، سوق دادن سرمایه به موجودی انبار و عدم تقسیم سرمایه مناسب عوامل اولیه ای هستند که یک شرکت را با زیان روبه رو می کنند.

علاوه بر این، کسب وکارهایی که در دوره گذار از تکنولوژی قدیمی به تکنولوژی جدید قرار دارند یا به تازگی فعالیت خود را شروع کرده اند و در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارند نیز، معمولاً با زیان روبه رو می شوند. در چنین شرایطی در اظهارنامه های مالیاتی، میزان هزینه های شرکت از درآمدهای آن بیشتر خواهد شد. مدیران شرکت ها و صاحبان کسب وکارها در این موارد باید آگاهی کاملی از مالیات شرکت داشته باشند تا هزینه های مالیاتی باعث افزایش زیان شرکت نشود. سازمان امور مالیاتی نیز با شرکت های زیان ده برخورد متفاوتی دارد که در ادامه به بررسی آن می پردازیم.

سازمان امور مالیاتی، چگونه مالیات شرکت زیان ده را تعیین می کند؟

شرکت های زیان ده مانند باقی اشخاص حقوق و کسب وکارها، موظف هستند طبق قوانین و در موعد تعیین شده، با استفاده از نرم افزار حقوق و دستمزد و سایر ابزارها هزینه ها و درآمدهای خود را مشخص کنند و اظهارنامه های مالیاتی خود را تکمیل و تسلیم سازمان امور مالیاتی نمایند. درصورتی که زیان ده بودن شرکت مورد تأیید سازمان مالیاتی قرار بگیرد، مالیات تا زمان سوددهی مجدد شرکت و کسر زیان های قبلی از سودهای سال بعد، دریافت نخواهد شد.

نکته اساسی در اینجا، پذیرش مدارک هزینه ها و درآمدها از سوی اداره مالیاتی است. اگر هزینه های شرکت مورد تأیید ممیز و سازمان امور مالیاتی قرار نگیرد یا منابع درآمدی به درستی در اظهارنامه آورده نشوند، زیان ده بودن شرکت تأیید نخواهد شد. به طورکلی می توان برخورد سازمان با مودیانی که زیان ده هستند به دودسته زیر تقسیم کرد:

در چه مواردی هزینه های شرکت زیان ده موردقبول قرار می گیرد؟

اگر هزینه های شرکت در اثر دریافت وام برای تهیه دستگاه های جدید، افزایش یا پرداخت حقوق کارکنان، هزینه های مرتبط با تحقیق و توسعه و سایر مواردی، افزایش پیدا کند، سازمان امور مالیاتی آن ها را می پذیرد و زیان حاصل از این هزینه ها را تأیید می کند.

قوانین مرتبط با مالیات شرکت زیان ده

ماده 147 و 148 قانون مالیات مستقیم، به هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مؤدی و تعیین زیان ده بودن شخص حقوقی می پردازد. طبق ماده 147 ق.م.م: «هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر می گردد عبارت است از هزینه هایی که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد موسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حدنصاب های مقرر باشد.» در ماده 148 ق.م.م نیز به شرح هزینه های قابل قبول ماده 147 پرداخته می شود.

درصورتی که اشخاص حقوقی گزارش های فصلی و اظهارنامه های مالیاتی خود را به صورت دقیق و با مدارک کامل تحویل اداره مالیاتی داده باشند و هزینه های انجام شده شرکت مطابق با مواد 147 و 148 قانون مالیات مستقیم موردقبول سازمان مالیاتی قرار بگیرد، تا زمان سوددهی مجدد کسب وکار، هزینه ای بابت مالیات شرکت زیان ده دریافت نخواهد شد. اگر صاحب کسب وکار یا مدیر یک شرکت هستید با آشنایی با مسائل پایه مانند سال مالی چیست اطلاعات خود در امور مالیاتی را افزایش دهید تا در صورت بروز مشکلاتی مانند زیان ده بودن شرکت، بتوانید از اضافه شدن هزینه های مالی به زیان شرکت جلوگیری کنید.

مدیران شرکت های زیان ده باید به چه نکاتی توجه کنند؟

متأسفانه در موارد زیادی، عدم آشنایی مدیران با مسائل مرتبط با مالیات و جدی نگرفتن این موضوع باعث می شود به دلیل عدم ارائه مدارک صحیح، زیان شرکت موردقبول سازمان امور مالیاتی قرار نگیرد. عدم ارائه گزارش های فصلی، کامل نبودن دفاتر مالی، مشکلات مربوط به پر کردن اظهارنامه، عدم ارائه اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، ارائه مدارک ناقص و عدم نگهداری درست از مدارک و دفاتر از دلایل مهمی هستند که می توانند باعث رد شدن زیان شرکت از سوی سازمان امور مالیاتی شوند.

همچنین دقت کنید که هزینه های شرکت تنها در صورتی موردقبول قرار می گیرند که شرایط مندرج در ماده 147 و 148 قانون مالیات مستقیم را رعایت کرده باشند. استفاده از یک نرم افزار حسابداری قدرتمند به شما کمک می کند تا مدیریت کاملی بر تمام مدارک مالی شرکت خود داشته باشید و اظهارنامه های مالیاتی کاملی را تقدیم سازمان کنید.

مالیات های شرکت زیان ده در آستانه انحلال چگونه پرداخت می شود؟

درصورتی که زیان یک شرکت از 50 درصد سرمایه های آن بیشتر شود، بر اساس قانون تجارت باید سرمایه های خود را کاهش دهد. در این موارد شرکت به سمت تصفیه و انحلال نیز پیش می رود. درصورتی که هیئت مدیره یا دادگاه در شرایط خاص تصمیم به انحلال شرکت بگیرند، مدیر تصفیه وظیفه فروش دارایی ها و پرداخت بدهی ها به همراه مالیات های باقی مانده از سال های قبل را بر عهده می گیرد.

با فراگیر شدن کسب وکارهای اینترنتی، دولت استارتاپ ها را ملزم به پرداخت مالیات کرده است. سازمان امور مالیاتی کشور ادعا دارد که برای جبران بودجه و جلوگیری از آسیب به منابع اقتصادی کشور ناچار به گرفتن مالیات است، با این حال پرداخت مالیات استارتاپ ها موافقان و مخالفان زیادی دارد. بر اساس این تصمیم، تمام استارتاپ های نوپا موظف هستند که از قوانین مربوط به مالیات تبعیت کنند.

اگر قصد راه اندازی یک استارتاپ را دارید به شما توصیه می شود که تمامی این قوانین را آموخته و از آن ها تبعیت کنید، زیرا در غیر این صورت ممکن است آینده کسب وکار خود را به خطر بیندازید. متأسفانه نهادهای مربوطه قوانین پیچیده ای برای پرداخت مالیات وضع کرده اند، به همین دلیل استارتاپ ها و کسب وکارهای زیادی به دلیل عدم آگاهی از این قوانین مجبور به پرداخت خسارات سنگین شده اند.

در ادامه این مقاله از سری مقالات آموزش مالیات، به قوانین مالیات برای کسب وکارهای نوپا و نحوه محاسبه آن می پردازیم. همچنین توضیح خواهیم داد که در چه شرایطی استارتاپ ها می توانند از پرداخت مالیات معاف شوند.

قوانین مالیات استارتاپ ها چیست؟

افزایش ایده های خلاقانه توسط جوانان باعث شده که این روزها شاهد استارتاپ ها و کسب و کارهای زیادی باشیم. قوانین پرداخت مالیات برای کسب وکارهای مختلف یکسان نیست و بر اساس نوع فعالیت آن ها متفاوت است. سهم بالای کسب وکارها در تولید کالا و ارائه خدمات باعث شده تا قوانین مالیاتی استارتاپ ها متفاوت بوده و متناسب با شرایط آن ها وضع شود. این قوانین به زمینه پرداخت مالیات، بیمه، سرمایه گذاری و سرمایه پذیری استارتاپ ها بستگی دارد. به طور مثال برای شرکت های تولیدی، بسته به نحوه و تعداد تولید محصول، مالیات متفاوتی در نظر گرفته شده است.

شاید با خودتان بگویید که استارتاپ های نوپا درحالی که هنوز در اول راه قرار داشته و به زمان زیادی برای پیشرفت و سوددهی نیاز دارند چطور می توانند از همان ابتدا مالیات بپردازند؟ بهتر است زودتر خیال شما را راحت کنیم، زیرا خوشبختانه هنگام وضع قوانین مالیات برای کسب وکارها به این موضوع توجه شده است. استارتاپ های نوپا به مدت سه سال از تاریخ ثبت کسب وکار خود، از پرداخت مالیات معاف هستند.

نحوه محاسبه مالیات استارتاپ ها چگونه است؟

در این بخش نحوه محاسبه مالیات استارتاپ ها را مورد بحث قرار می دهیم. البته مالیات پرداختی توسط استارتاپ های حقیقی و حقوقی متفاوت است. یک کسب وکار می تواند هم به صورت حقیقی و هم حقوقی فعالیت خود را آغاز کند. مالیات پرداختی برای مشاغل استارتاپی، اینترنتی و سنتی یکسان است. نحوه محاسبه مالیات برای شرکت های حقیقی و حقوقی به صورت زیر محاسبه می شود:

• شرکت های حقیقی: محاسبه مالیات استارتاپ های حقیقی به این صورت است که از درآمد مشمول مالیات یا همان سود سالانه شرکت، مبلغی به عنوان معافیت سالانه کسر می شود. این مبلغ کسری که میزان معافیت سالانه نام دارد، در قانون بودجه بر اساس تورم محاسبه و اعلام می شود. عددی که پس از کسر معافیت سالانه به دست می آید مشمول ماده 131 قانون است که طبق آن اولین 500.000.000 ریال در 15% ضرب می شود. دومین 500.000.000 ریال در 20% ضرب می شود. سپس مبلغ مازاد 1.000.000.000 در 25% ضرب می شود. بر اساس این فرمول مالیات اشخاص حقیقی مشخص می شود.
• شرکت های حقوقی: محاسبه مالیات شرکت های حقوقی ساده تر است. به این صورت که درآمد مشمول مالیات یا سود سالانه شرکت مستقیماً در ۲۵% ضرب می شود.

نحوه محاسبه مالیات حق تمبر

بر اساس ماده 48 قانون مالیات، مهلت پرداخت مالیات حق تمبر سرمایه شرکت، برای شرکت های حقیقی 4 ماه پس از تشکیل پرونده مالیاتی و برای شرکت های حقوقی 2 ماه پس از تشکیل پرونده مالیاتی است. نحوه محاسبه مالیات حق تمبر نیز به این صورت است که عدد سرمایه اولیه شرکت در عدد %0005 ضرب می شود. برای مثال اگر میزان سرمایه اولیه شرکتی 150.000.000 ریال باشد این عدد در %0005 ضرب شده و حاصل آن یعنی 75.000 ریال به عنوان مالیات حق تمبر باید پرداخت شود.

معافیت مالیاتی استارتاپ ها

برخی از معافیت های مالیاتی و بیمه ای برای استارتاپ ها جهت فرصتی برای پیشرفت بیشتر و موفقیت آن ها در نظر گرفته شده است. هدف این طرح این است که یک امنیت اقتصادی برای فعالیت کسب وکارهای نوپا در مدت زمانی محدود فراهم شود. این قوانین معافیت مالیاتی به شرح زیر است:

• استارتاپ ها یا شرکت های نوپایی که تنها یک نوع محصول یا خدمت را ارائه می دهند از دادن مالیات معاف هستند.
• شرکت های نوپا به منظور کاهش هزینه هایی که برای بیمه باید بپردازند، می توانند تا 2 سال کارورز یا کارآموز داشته باشند. همکاری با کارورزان مانند استخدام نیست و ملزم به بیمه کردن آن ها نیستند.
• سهام داران که کارفرما نیز محسوب می شوند، نیازی نیست که بیمه تأمین اجتماعی پرداخت کنند.  

• استارتاپ ها می توانند به صورت قانونی، فضاهای کار خصوصی و مشترک به وجود آورند.
• استارتاپ هایی که عمری کمتر از 3 سال دارند (یعنی 3 سال از ثبت آن ها می گذرد) از پرداخت مالیات معاف هستند.

لزوم مشاوره با مشاوران مالیاتی برای استارتاپ ها

به دلیل وجود قوانین مالیاتی پیچیده در شرایط مختلف، برای افراد عادی کسب اطلاعات کامل و دقیق درباره این قوانین همیشه کار دشواری بوده است. خوشبختانه برای حل این مشکل افرادی متخصص در این زمینه به عنوان مشاور مالیاتی وجود دارند که اطلاعات کامل و دقیقی درباره قوانین و مقررات پرداخت مالیات به شما ارائه می دهند. مشاوران مالیاتی استارتاپ ها تمامی کسری های مالیاتی را برای شما شناسایی و محاسبه و شما را در گرفتن بهترین تصمیمات استراتژیک در این حوزه یاری می کنند.

مشاوران مالیاتی دانشی کامل و دقیق از قوانین به روز شده کشور دارند که از این طریق می توانند راهکارهایی مؤثر برای صرفه جویی مالی به شما بدهند. به طورکلی کمک گرفتن از یک مشاور مالیاتی، به شما کمک می کند تا در وقت و هزینه های خود صرفه جویی کنید. او از کسری ها و اعتبارات کسب و کار شما به خوبی مطلع است و به شما این اطمینان را می دهد که امور مالیاتی کسب وکار شما را به درستی پیگیری و تسویه حساب مالیاتی را انجام می دهد.

مالیات اپلیکیشن ها

احتمالاً با جستجو درباره مالیات اپلیکیشن ها به نتیجه خاصی دست پیدا نکردید. اگر برای شما این سؤال پیش آمده که مالیات اپلیکیشن ها چطور محاسبه می شود، باید به شما بگوییم که نحوه محاسبه آن ها فرقی با مالیات استارتاپ ها ندارند. البته قوانینی در رابطه با اپلیکیشن های دانش بنیان وجود دارد که نشان می دهد این اپلیکیشن ها از پرداخت مالیات معاف هستند. دیگر معافیت های مالیاتی که برای استارتاپ های نوپا وجود دارد در رابطه با اپلیکیشن ها هم صدق می کند.

آیین نامه حمایت از شرکت های نوپا

اخیراً آیین نامه ای تصویب شده که طبق آن دولت از شرکت های نوپا که شرایط ویژه ای دارند، حمایت می کند که برخی از این شرایط را پیش تر ذکر کردیم. طبق این آیین نامه شرکت های نوپا شامل شرکت های خصوصی و تعاونی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند که کمتر از سه سال از تاریخ ثبت آن ها گذشته است. تصویب طرح نوآفرین گام مهمی در توسعه اقتصادی شرکت های نوپا به حساب می آید. این آیین نامه را می توان به عنوان سند توسعه اقتصاد دیجیتالی به شمار آورد. به جز شرایطی که پیش تر ذکر شد، شرایط دیگری برای حمایت از این شرکت ها وجود دارد که به صورت زیر است:

• حداکثر سرمایه ثبت شده توسط شرکت دو میلیارد و پانصد میلیون ریال باشد.
• در سال 1398 فقط از شرکت هایی حمایت می شد که در طول سال کمتر از پنج میلیارد ریال درآمد داشته باشند، اما در سال های بعد این مورد بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی شکل گرفت.
• سهام داران شرکت نباید نسبت به توزیع سود اقدام کنند.
• مبلغ دریافتی ماهانه این شرکت ها از سه برابر حداقل حقوق سالانه کارگران مشمول قانون کار بیشتر نباشد.
• مشخصات شرکت در تصویب نامه سامانه متمرکز خدمات سازمان فناوری اطلاعات ایران ثبت شده باشد.
• از کلیه مشوقان در زمینه های مهارت افزایی و ارتقای دانش و حمایت از مشاغل کوچک خانگی و دانش بنیان حمایت می شود.
• کسب وکارهای نوپا اجازه دارند تا از نیروهای متخصص خارجی بهره ببرند.

محاسبه مالیات استارتاپ ها حقیقی یا حقوقی؟

ممکن است هنگام محاسبه مالیات استارتاپ خود ندانید که باید آن را به صورت حقیقی حساب کنید یا حقوقی. پیش تر نحوه محاسبه مالیات به صورت حقیقی و حقوقی را توضیح دادیم. محاسبه آن به فعالیت شرکت شما دارد بستگی دارد که به کدام عنوان ثبت شده باشد. درواقع شخص حقوقی، هر سازمان یا نهادی است که فعالیت تجاری خاصی را انجام می دهد و برای آن سازمان یا شرکت حقوق و تکالیف منحصر به فردی مشخص می شود.

برای اشخاص حقیقی محدودیت زمانی وجود دارد و با مرگ این اشخاص تمامی حقوق از بین می رود اما شخصیت حقوقی به مرگ افراد وابسته نیست و تا زمانی که شرکت وجود داشته باشد، حق و حقوق هم وجود دارند. تفاوت دیگر در محل اقامت آن ها است. محل سکونت اشخاص حقیقی، خانه و منزل است درحالی که محل اقامت اشخاص حقوقی، دفاتر و یا اسناد مختلف یک شرکت است.

در ایران شرکت های مختلفی فعالیت می کنند. این شرکت ها با توجه به عوامل مختلفی دسته بندی می شوند. یکی از این دسته بندی ها نوع مالکیت شرکت است یعنی شرکت های سهامی عام و سهامی خاص. دسته بندی دیگری که کاربرد دارد نوع ارائه خدمات و محصول است که در این حالت شرکت ها به دسته فروشگاهی (فروش محصول یا کالا) و شرکت های خدماتی تقسیم می شوند. شرکت های خدماتی شرکت هایی هستند که در ازای خدماتی که ارائه می دهند درآمد دارند و کالای مشخصی را برای فروش یا ارائه ندارند. شرکت هایی مانند نمایندگی ها، شرکت های مالی، مشاوران، پزشکان و … از دسته شرکت های خدماتی هستند.

کدام شرکت ها خدماتی هستند؟

شرکت خدماتی همانطور که گفتیم، شرکتی است که به جای کالا، خدمات مختلف به مشتریان ارائه می کند. به عبارتی این شرکت ها درآمد از راه فروش کالا ندارند بلکه فعالیتی که انجام می دهند خود باعث ایجاد درآمد می شود. شرکت های زیر طبق تعریف در دسته شرکت های خدماتی قرار می گیرند:

• مؤسسات مالی، حسابداری و حسابرسی
• وکلا و کارشناسان دادگستری
• نمایشگاه های ماشین
• مراکز ارتباطات رایانهٔ
• شرکت های پخش (نقش واسط بین تولید کننده و فروشنده دارند)
• مراکز آموزشی خصوصی (در زمینه های مختلف مانند زبان، ورزش و …)
• کلیه واردکنندگان، صادرکنندگان و کارت بازرگانی
• مشاورین املاک
• پزشکان
• داروخانه ها
• بهره برداران معادن
• صاحبان مراکز آموزشی و پرورشی (آموزشگاه آزاد، مدارس غیر انتفاعی، دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و …)
• عمده فروشان، فروشگاه های بزرگ، واسطه های مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی و وارداتی و صاحبان انبار
• صاحبان هتل های ۳ ستاره و بیشتر و صاحبان متل ها
• مراکز فروش آهن آلات، مصالح ساختمانی و …
• صاحبان تالار
• صاحبان بیمارستان، زایشگاه، آسایشگاه، درمانگاه و خانه های سالمندان
• تعمیرگاه ها مجاز و نمایندگی ها
• بهره برداری و تعمیر تاسیسات ساختمانی
• خدمات مربوط به فضاهای سبز
• حمل ونقل و جابه جایی
• نیرو و مراکز نظافتی
• صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی که برای آنها جواز تاسیس و بهره برداری از وزارتخانه ذی ربط صادر شده است
• آشپزخانه ها خانگی یا رستوران ها
• تعمیرات خودرو و ساختمان
• صاحبان دفاتر اسناد رسمی
• دفاتر رسمی ازدواج و طلاق

مالیات شرکت ها چند درصد است؟

شرکت ها فارغ از نوع محصولی که ارائه می دهند (محصول فیزیکی یا خدمات) باید درصد مشخصی مالیات پرداخت کنند. در شرکت های مختلف ثبت شده، نرخ مالیات ثابت برابر است با ۲۵درصد از درآمد سالیانه شرکت در داخل و خارج از کشور که بعد از محاسبه معافیت ها و کسری ها باقی مانده است. البته در بعضی از شرکت ها با توجه به نوع فعالیت و مقدار درآمد این نرخ می تواند متفاوت باشد.

برای مثال در برخی از شرکت ها ممکن است با توجه به نوع فعالیت، کل درآمد معاف از مالیات باشد یا در برخی از موارد ممکن است علاوه بر ۲۵ درصد مالیات ثابت، درصد بیشتری به درآمد تعلق بگیرد.

مالیات شرکت سهامی خاص چقدر است؟

شرکت های سهامی خاص، شرکت هایی هستند که سهام و مالکیت آن ها با تعداد محدودی از اشخاص حقیقی یا حقوقی است. شرکت های سهامی خاص باید ۱۰ درصد از کل درآمد خود را به عنوان مالیات شرکت محاسبه و پرداخت کنند و پس از کسر ۱۰ درصد پرداختی از کل درآمد مشمول مالیات، مالیات باقی مانده درآمد را با استفاده از قوانین مالیات مستقیم محاسبه و پرداخت کنند.

برای محاسبه دقیق تر مالیات، بهتر است از کارشناسان مالی کمک بگیرید تا با تسلط بر قوانین، به نحوی محاسبات را انجام دهند که کمترین مقدار مالیات را پرداخت کنید.

مالیات شرکت های تبلیغاتی چقدر است؟

شرکت های تبلیغاتی نیز در گروه شرکت های خدماتی هستند. این شرکت ها مالیات متفاوتی را دارند. در شرکت های تبلیغاتی، مشتریان موظف به پرداخت ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده هستند. برای مثال اگر هزینه تبلیغات ۱ میلیون تومان باشد، ۹ درصد از این مبلغ یعنی ۹۰ هزار تومان به مبلغ اصلی اضافه می شود و مشتری باید مبلغ نهایی ۱ میلیون و ۹۰ هزار تومان را بپردازد. این ۹ درصد جزو درآمد خالص شرکت تبلیغاتی است و باید در اظهارنامه مالیاتی شرکت درج شود تا بر اساس آن مبلغ مالیات شرکت تبلیغاتی مشخص شود.

نحوه محاسبه مالیات شرکت های خدماتی چگونه است؟

برای محاسبه مالیات شرکت های خدماتی ابتدا باید نوع مالکیت شرکت مشخص شود. سپس از طریق ارائه اظهارنامه مالیاتی، تمام ریز درآمد و هزینه ها در سال مالی قبل، مقدار مالیات سال قبل، ریز فعالیت ها و … مشخص شود.

شرکت های مختلف معمولا تا مبلغ مشخصی از درآمد معاف از مالیات هستند و سپس مازاد بر آن مقدار، باید درصد مشخصی از مالیات را پرداخت کنند. مجموع درآمد شرکت های از درآمد فعالیت های آن ها در داخل یا خارج از کشور به دست می آید و این درآمد مشمول ۲۵ درصد مالیات است. به این معنی که شرکت های فعال در زمینه های مختلف اعم از شرکت های خدماتی باید ۲۵ درصد از درآمد سالیانه خود را (مازاد بر سقف معافیت) به عنوان مالیات در نظر گرفته و پرداخت کنند.

اظهارنامه مالیاتی شرکت های خدماتی چگونه ارائه می شود؟

شرکت های خدماتی نیز مانند تمامی اشخاص حقیقی یا حقوقی باید هرساله در زمان مقرر، اظهارنامه مالیاتی خود را تکمیل و ارائه دهند. در اظهارنامه مالیاتی مواردی همچون درآمد سالیانه، مالیات سال قبل، ریز هزینه ها و … ذکر می شود و سازمان امور مالیاتی بر اساس این اظهارنامه مقدار مالیات پرداختی شرکت ها را مشخص می کند.

درصد مالیات کارهای خدماتی چقدر است؟

درصد مالیات کارهای خدماتی با توجه به شخص حقیقی یا حقوقی بودن مشخص می شود. شرکت ها خدماتی که به عنوان اشخاص حقوقی شناخته می شوند، طبق موارد گفته شده در بالا مشمول ۲۵ درصد مالیات بر درآمد سالیانه هستند. این در حالی است که افراد خدماتی (اشخاص حقیقی) طبق ماده ۱۳۱ قانون مالیات های مستقیم مشمول درصد مشخصی از مالیات هستند.

ماده ۱۳۱ قانون مالیات مطابق زیر است:

تا میزان پانصد میلیون ریال (۵۰ میلیون تومان) درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد (۱۵٪)
بین پانصد میلیون ریال تا میزان یک میلیارد ریال (۵۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیون تومان) درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست درصد (۲۰٪)
نسبت به مازاد یک میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست و پنج درصد (۲۵٪)
 در سال ۱۴۰۱ مبلغ معافیت مالیاتی مشاغل برابر با ۳۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است و افرادی که درآمد ماهیانه آن ها تا سقف ۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است از پرداخت مالیات معاف هستند.

معافیت مالیاتی شرکت های خدماتی؛ کدام شرکتها معاف از مالیات هستند؟

شرکت های خدماتی ممکن است به دلایل مختلفی معاف از پرداخت مالیات باشند. یکی از انواع معافیت مالیاتی شرکت های خدماتی، معافیت مالیاتی به دلیل تازه تاسیس بودن شرکت است. اگر شرکتی در سال های اول فعالیت خود باشد و در همین مدت نیز اظهارنامه خود را به موقع تنظیم و تحویل داده باشد می تواند از معافیت مالیاتی بهره ببرد.

از دیگر معافیت های مالیاتی، می توان به معافیت مالیاتی بر اساس نحوه فعالیت اشاره کرد. این معافیت طبق فرمول زیر است:

• معافیت مالیاتی ۲۵ درصدی برای شرکت های تعاونی و سهامی
• معافیت مالیاتی ۵۰ درصدی برای شرکت های گردشگری (ایران گردی و جهان گردی)
• معافیت مالیاتی کامل برای شرکت های فعال در زمینه نشر، مطبوعات، شرکت های فرهنگی و هنری با مجوز وزارت ارشاد

مالیاتهایی که امروزه وصول میشوند در گذشته نیز وجود داشته اند اما تحت تأثیر عواملی نظیر مبادلات فرهنگی پیشرفتهای فنی توسعه اقتصادی و گسترش ساختار و سازمان تشکیلات دولت متحول شده اند.

مالیات های مستقیم

اهم مالیاتهای مستقیم به شرح زیر میباشند:

الف) مالیات بر دارایی

مالیات بر دارایی بنا به دلایلی که به آنها اشاره خواهد شد از اهمیت گذشته برخوردار نیست لذا اینکه از سیستم مالیاتی اغلب کشورها حذف شده اند و یا سهم چندانی در آنها ندارند. این نوع مالیات به صورت مالیات اموال و داراییهای خاص یا مالیات بر کلیه اموال و دارایی ها اجرا
می گردند.
۱- مالیات بر اموال و دارایی های خاص از قدیم وصول مالیات از برخی دارایی ها متداول بوده است. زیرا
۱ - دسترسی به کلیه داراییها به یک اندازه امکان پذیر نیست. ۲ ـ از همان ایام برخی داراییها مثل ،اراضی، املاک و ساختمان، اصل و اساس داراییهای مردم را تشکیل میداد به مرور زمان از یک طرف مشاهده میشد که وصول مالیات از برخی داراییها و معافیت بعضی دیگر عادلانه نیست از طرف دیگر با شکل گیری مؤسسات بزرگ صنعتی تجاری و مالی سهام این مؤسسات و وجوه نقد نیز به دایره اموال قابل دستیابی اضافه شده بود بنابر این به تدریج دایره اموال مشمول مالیات بر دارایی نیز گسترش یافت.
مالیات بر کلیه داراییها گسترش فوق تا طرح مالیات بر کلیه دارایی ها ادامه پیدا کرد در کشوری مثل آمریکا از همان ابتدا مالیات بر کلیه داراییها بر اساس اصول زیر به اجرا در آمده است.

الف - تمام دارایی ها بدون هیچ استثنا یا امتیازی باید مشمول مالیات باشد و کلیه اموال و دارایی یک فرد به صورت یکجا در نظر گرفته شود. ب - برای تقویم کلیه داراییها شیوۀ یکسانی طراحی و اجرا گردد. ج - برای تمام دارایی ها نرخ واحدی به کار رود. علی رغم اینکه مالیات برکلیه داراییها از معدود مالیاتهایی است که با هر دو اصل فداکاری و بهای خدمات سازگاری دارد، وصول این مالیات بیشتر جنبه نظری داشته و در عمل با موانع و مشکلات زیادی مواجه است. اهم این مشکلات عبارت اند از: ۱) ساختار جدید اقتصادی که بر اساس صنعت و شرکت های بزرگ استوار است. وصول مالیات از کلیه داراییها را با مشکلات و پیچیدگی هایجدیدی مواجه کرده
۲) وضعیت جدید و ایجاد مشاغل متنوع با سطوح گسترده تخصص، موجب افزایش درآمد حاصل از حقوق نسبت به درآمد ناشی از دارایی ها شده است به گونه ای که دیگر داراییها شاخص مناسبی برای تعیین توانایی پرداخت به حساب نمی.آیند.
وجود مشکلات اداری مالیات بر داراییها نظیر:

الف) عدم امکان دسترسی مأمورین به کلیه اموال و سهولت فرار از پرداخت مالیات
ب) تنوع و تعدد داراییها که قیمت گذاری آنها را پیچیده میسازد.

ج) اختلاف نظر فاحش و همیشگی میان مأمورین و مؤدیان در زمینه ارزش اموال مشمول مالیات

د) اشکال در ارزیابی داراییهای جدید مثل حق انحصار، حق امتیاز و سرقفلی مجموعه عوامل فوق به همراه سایر دلایل باعث شده، دولتها به سمت وصول آسان تر و عادلانه تر مالیات رو آورند لذا این مالیات تا حد زیادی متروک و یا در حد همان مالیات بر برخی اموال و داراییها باقی مانده است. از متداول ترین نوع این مالیات میتوان به مالیات بر اراضی و مالیات بر ارث اشاره کرد.
مالیات بر اراضی وصول مالیات اراضی از قدیمی ترین و متداول ترین نوع مالیات بر دارایی .است این مالیات در طول تاریخ تحت تـ عامل عمده عقاید و تحولات اقتصادی تغییرات وسیعی یافته است. این نوع مالیات ابتدا در پرتو عقاید اقتصادی فیزیوکراتها و کلاسیکها واقع و از شکل کهن خود خارج شد و به تدریج با تحولات صنعتی و اقتصادی قرن نوزدهم به بعد و انتقال جوامع از اقتصاد کشاورزی به اقتصاد صنعتی چهره جدیدی به خود گرفت.
و سپس به واسطه توسعه صنایع، شهرها گسترده و در اثر آن قیمت اراضی واقع در محدوده آنها افزایش مییابد. همچنین در اثر خدمات دولت نظیر ایجاد تأسیسات شهری، راه و خدمات تحت الارضی نیز قیمت املاک افزایش می یابد. در نتیجه این دو عامل درآمد هنگفتی به صورت تصادفی) ایجاد می شود که مالک در آن نقشی نداشته است این وضعیت برخی را بر آن داشته تا از وصول مالیات از این اضافه ارزش حمایت کنند. نحوه وصول مالیات از اراضی مالیات اراضی ممکن است به شکل مالیات بر درآمد حاصل از املاک نظیر) مالیات مستغلات کشاورزی یا معادن یا از اضافه ارزش آنها صورت گیرد مالیات از اضافه ارزش املاک نیز به نوبه خود امکان دارد به صورت سالیانه یعنی اخذ مالیات از ما به التفاوت قیمت هر سال اراضی نسبت به سال قبل یا به صورت یک جا در هنگام نقل و انتقال وصول شود. در مورد اخیر نیز به صورت مقطوع بـا مابه التفاوت خرید و فروش اجرا می گردد.

مالیات بر ارث یکی دیگر از مالیاتهای معروف و متداول داراییها مالیات بر ارث .است این مالیات از اموال و داراییهای هر فرد هنگامی که در اثر فوت وی به دیگران منتقل میشود دریافت میگردد. مالیات بر ارث دیگری به صورت مالیات بر سهم الارث. ممکن است به دو صورت اجرا شود؛ یکی به شکل مالیات بر کل ما ترک و مالیات بر کل ماترک از مآخذ کل اموال به جا مانده از متوفی بدون در نظر گرفتن تعداد و سهم هر یک از وراث به صورت یکجا اخذ می گردد. در حالی که مالیات بر سهم الارث بر اساس تعداد، رابطه وراث با متوفی و میزان که از ماترک عاید هر یک از آنها میشود، پس از اعمال معافیت یا بخشودگی های لازم به حیطه وصول در می آید. در این راستا هرچند مالیات کل ماترک راندمان بیشتری دارد و با سهولت بیشتری همراه است، امــا بـا اصل عدالت و توانایی پرداخت، سازگاری کمتری دارد.
سهمی بر برای موفقیت آمیز بودن مالیات بر ارث این مالیات باید توام با مالیات بر نقل و انتقالات بلاعوض و با در نظر گرفتن انتقال اموال به وراث در زمان حیات، به اجرا در آید زیرا از این طریق می توان مالیات بر ارث را نپرداخت. بدیهی است مالیات معاملات بلاعوض نیز باید بدون معافیت باشد زیرا در این صورت از طریق معاملات جزئی و متعدد میتوان تا حدود زیادی از پرداخت مالیات بر ارث طفره رفت.
برای بهبود مالیات بر ارث نظریاتی نیز ارائه شده است. دو نمونه از آنها عبارت اند از:
(۱) میان مالیات بر ارث اموالی که ارثاً به متوفی رسیده و اموالی که وی در طول حیات خود کسب نموده فرق گذاشته شود.

(۲) در تعیین مالیات بر ارث میزان دارایی شخصی آنها نیز مدنظر قرار گیرد.

ب) مالیات بر درآمد

به شرحی که در بالا اشاره شد موانعی سر راه وصول مالیات بر دارایی داشت. از طرف دیگر افزایش مبلغ و اهمیت درآمد ناشی از کسب و کار در پرتو تحولات صنعتی و اقتصادی نسبت به درآمد حاصل از اموال و دارایی ها توأم با نیاز مالی دولتها در مواقعی نظیر جنگها موجب پیدایش مالیات بر درآمد و توسعۀ آن شده است به طوری که امروزه این مالیات
مهم ترین نوع مالیات کشورهای پیشرفته را تشکیل میدهد. نخستین بار مالیات بر درآمد به پیشنهاد نخست وزیر انگلستان در سال ۱۷۹۸ زمان جنگهای ناپلئون وضع شد. سپس در سال ۱۸۴۲ به عنوان یک درآمد استثنایی در زمان صلح نیز به تصویب رسید. از اواخر قرن نوزدهم به صورت یک مالیات عادی اما با نرخ کم به اجرا درآمد. مالیات بر درا درآمد. بعد از جنگ جهانی اول نیز به عنوان مالیات اصلی در اغلب کشورها شناسایی و به سرعت اهمیت آن گسترش یافت. در نهایت این نوع مالیات از سال ۱۹۱۳ در کشور آلمان به شکل مالیات بر جمع درآمد تبدیل شد. انواع مالیات بر درآمد مالیات بر درآمد انواع زیادی دارد. طرز وصول آنها بستگی به شرایط و مقتضیات اجتماعی و سیاسی هر جامعه داشته و دائماً نیز تغییر میکند اما به طور کلی وصول آن به سه طریق انجام می شود.

یکی از بهترین راه کار ها برای جلوگیری از برخورد با مشکل در مسائل مالیاتی استفاده از دانش و تجربه شرکت های حسابداری است که خدمات مالیاتی ارائه می دهند.

برای استفاده از بهترین خدمات مالیاتی اینجا کلیک کنید.

مالیاتی که بر اساس اصول و مبانی بالا وضع می شوند باید دارای خصوصیاتی باشند ویژگی مالیاتی از دیدگاه کلاسیکها و اقتصاددانان جدید به شرح زیر است:

ویژگیهای مالیات از دیدگاه کلاسیک ها

آدام اسمیت واضع و پیرو مکتب کلاسیک برای مالیات خصوصیاتی را مشخص نموده که کم و بیش هنوز مورد قبول هستند این خصوص
عبارت اند از:

۱- عادلانه بودن به نظر وی مالیاتی که افراد مختلف به دولت می پردازند باید با رعایت اصل برابری ،مالیات یعنی برابری نسبت مالیات به درآمد افراد باشد تحقق این امر در گرو به کار گیری نرخ مالیاتی ثابت
است.
۲- معین بودن یعنی مالیاتها باید از قبل کاملاً مشخص و معلوم شوند و مقدار، زمان و طریقه پرداخت آن برای مؤدیان معین باشد. بنابراین نباید هیچ یک از امور مالیات به رأی، نظر و دلخواه کسانی که مالیات را جمع - آوری میکنند محول گردد.
۳- سهولت پرداخت یعنی وصول مالیات باید راحت باشد. به این ترتیب باید مالیات در مناسبترین ،زمان برحسب مساعدترین شرایط از مؤدیان وصول گردد و آنها برای پرداخت مالیات دچار مزاحمت و ناراحتی نشوند.
۴- اقتصادی بودن یعنی برای وصول مالیات باید اقتصاد رعایت شود. به عبارت دیگر هزینه های وصول مالیات باید نسبت کمی از مالیات را به خود اختصاص دهند.

ویژگی های مالیات از نظر اقتصاد جدید

خصوصیاتی که از دیدگاه اقتصاد مدرن برای مالیات ها انتظار می رود عبارت اند از:

۱۔ عدالت ۲- بازده یا راندمان  ۳- اداره ۴- اثرات اقتصادی ۵- اثرات اجتماعی

عدالت

عادلانه بودن مالیات شرط اساسی آن است. به همین دلیل غالباً عمده ترین استدلالی که در تأیید یا رد یک مالیات ارائه میشود عادلانه بودن آن است. از طرف دیگر از عدالت معنی مشخص و قابل قبولی نزد افراد مختلف وجود ندارد زیرا معنای آن بر حسب قضاوت هر فرد تغییر می کند. با این حال از نقطه نظر مالیاتی عادلانه بودن مالیات مستلزم وجود شروط زیر است: اول اینکه مالیات عمومیت داشته باشد یعنی تمام افراد جامعه را شامل شود و هیچ فرد یا گروهی از آن مستثنی .نباشند هر چند این شرط تاکنون بصورت کامل محقق نشده اما تا حدود زیادی تامین گردیده است. البته نباید از خاطر دور داشت که عمومیت مالیات با بخشودگی و یا معافیت منافاتی ندارد چون وصول مالیات از حداقل معیشت مردم قابل قبول و عادلانه .نیست همچنان که اعمال بخشودگی به لحاظ بهره مندی از آثار مفید اقتصادی و یا اجتماعی آن پذیرفتنی است.
دوم تساوی افراد در برابر مالیات است در دیدگاه اقتصاد جدید برخلاف اقتصاددانان کلاسیک منظور از تساوی مساوات در فداکاری براساس اصل توانایی پرداخت .است به این ترتیب برای تأمین چنین مساواتی باید از نرخهای تصاعدی بهره گرفت.

بازده یا راندمان

راندمان یا بازده مبلغی است که در نتیجه وضع و وصول مالیات وارد خزانه می.گردد بنابراین در زمینه راندمان دو موضوع اهمیت دارد؛
یکی اینکه مقدار و مبلغ وصول قابل توجه باشد و سهم مهمی از هزینه های عمومی را تأمین کند به این ترتیب نباید مالیاتهایی که متضمن وصول مبالغ ناچیزی هستند و یا هزینه وصول آنها زیاد است وضع شوند. دیگر آنکه مقدار و مبلغ مالیات بر حسب اوضاع و احوال اقتصادی و در سنوات مختلف دچار تغییرات عمده نشود. مالیات غیر مستقیم روی کالاهایی نظیر بنزین و دخانیات عموماً واجد چنین صفتی هستند. به ایــن دلیل منابع مالیاتی هر کشوری باید ترکیبی از مالیاتهای مستقیم و غیر مستقیم باشند.

اداره مالیات

امروزه از سه ویژگی مورد نظر آدام اسمیت یعنی معین بودن، سهولت و اقتصادی بودن تحت عنوان اداره مالیات یاد میشود. در این راستا به شرحی که قبلاً اشاره شده مالیاتها باید به گونه ای وضع گردند که:
الف - كاملاً مشخص :باشند به این ترتیب که در متن قانون تمام جزئیات لازم شامل اشخاص ،مشمول موعد پرداخت، بخشودگی و معافیت ها به طور صریح و روشن ارائه گردد. لذا هیچ یک از امور مربوط به مالیات نباید به عهده ،مامورین دستگاه مالیاتی یا تصویب نامه محول شود. علاوه بر اینها دستگاه مالیاتی باید مکلف به ارائه اطلاعات جامع و کامل پیرامون مالیاتهای موضوعه به مؤدیان باشد.
ب - سهولت داشته باشد یعنی علاوه بر اینکه در بهترین زمان و مساعد ترین شرایط وصول .گردد پرداخت و وصول آن برای مؤدیان و مأمورین ایجاد زحمت و گرفتاری ننماید به عبارت دیگر مردم برای پرداخت مالیات مجبور به مراجعات مکرر و طی فرایند طولانی و پیچیده نباشند مأموران نیز . برای دسترسی به مال مشمول مالیات ناچار به مراجعه مکرر به محل کسب و سكونت مؤدیان نشوند و برای مردم ایجاد مزاحمت نکنند. به همین منظور مالیات هایی که قابل وصول در منبع هستند نظیر مالیات حقوق، سود سهام یا اجاره برتری دارند. نباید از خاطر دور داشت که یکی از عوامل تسهیل پرداخت مالیات میزان همکاری مؤدیان با دستگاه مالیاتی است این همکاری از یک طرف به رشد اجتماعی آنها در زمینه پذیرش مسئولیتهای اجتماعی و از طرف. دیگر به عادلانه بودن ،مالیاتها کفایت دستگاه مالیاتی و عاقلانه بودن مخارج عمومی مربوط است.

ج - اقتصادی باشد یعنی مبلغ مالیاتی که پس از کسر هزینه های وصول عاید خزانه میگردد قابل توجه باشد به عبارت دیگر نباید مالیاتی وضع گردد که هزینه وصول آن زیاد باشد هزینه های وصول مالیات شامل هزینه های مربوط به رسیدگی دستیابی به مال مشمول مالیات محاسبه و
مطالبه، حل اختلاف عملیات اجرائی و کنترل جهت جلوگیری از فرار مالیاتی می شود.
در این راستا هزینه جلوگیری از فرار مالیاتی در مالیات های غیر مستقیم بیشتر از مالیاتهای مستقیم میباشد. در عین حال مخارج رسیدگی و حــل اختلاف مالیاتهای مستقیم از نوع دیگر مالیات زیادتر است.

اثرات اقتصادی

امروزه یکی از مهمترین ویژگی هایی که برای مالیات در نظر گرفته میشود داشتن اثرات مفید اقتصادی است.
چون مالیات از درآمد دارایی و فعالیتهای تولید، فروش، مصرف و غیره) مردم وصول میگردد نباید به نحوی باشد که مانع فعالیت های اقتصادی مؤدیان شود. زیرا در این صورت مالیات اصل و اساس خود را از بین خواهد برد. بنابراین در صورت پذیرش و به کارگیری سیستم مالیاتی با نرخ تصاعدی باید توجه داشت که نرخها آنقدر شدید نباشند کـه بـه فعالیت های اقتصادی حس ابتکار و صرفه جویی مردم لطمه وارد کنند. همچنین به وسیلۀ مالیات میتوان امور اقتصادی را تنظیم و بر متغیرهای کلان درآمد، مصرف پس انداز و سرمایه گذاری ملی و مخارج دولت و متغیرهای خرد اقتصاد عرضه و تقاضا اثر .گذاشت مهمترین ابزار دولت برای دخالت و اعمال سیاستهای اقتصادی، مالیات است. روش هایی که دولت در این زمینه به کار می گیرد موضوع اقتصاد ارشادی" است.

اثرات اجتماعی

تغییراتی که در وضعیت نسبی در آمد و دارایی طبقات مختلف اجتماعی در اثر مالیات ایجاد میشود را اثرات اجتماعی مالیات می نامند. وصول مالیات و ارائه خدمات توسط دولت قسمتی از درآمد و دارایی بعضی طبقات را به برخی طبقههای دیگر اجتماع منتقل میکند در مورد وجود اثر اجتماعی برای مالیات نظرهای متفاوتی مطرح می گردد.

گروهی وجود اثرات اجتماعی برای مالیات را ضروری می دانند آنها معتقدند که مالیات باید با هدف اجتماعی یعنی تعدیل ثروت و درآمد افراد وضع شود این گروه از جمله واگنر آلمانی این گونه استدلال می کنند که موضوعی که از زمان یونان باستان تاکنون مورد توافق کلیه فلاسفه و دانشمندان علوم اجتماعی قرار دارد این است که خوشبختی و سعادت یک جامعه در گرو پایین بودن اختلافهای طبقاتی میان مردم آن است، از این رو در وضع و وصول مالیاتها باید تعدیل فاصله طبقاتی به عنوان یــک هـدف اصلی مدنظر قرار گیرد.
در مقابل عده کمی از صاحب نظران به رهبری جان ماک کولاک انگلیسی عنوان میکنند که مسائل مالی باید از مشکلات اجتماعی جدا نگه داشته شوند از این رو برای حل مسائل اجتماعی باید تنها راه حل های اجتماعی را به کار گرفت و مالیاتها فقط برای مشکلات مالی مورد استفاده. قرار گیرند. آنها به مالیات به چشم وسیله ای برای تقسیم عادلانه مخارج عمومی بین طبقات و افراد اجتماع نگاه میکنند. از این رو وی اصلی را وضع نموده که به اصل" ماک" "کولاک مشهور است. طبق این اصل مالیات باید به گونه ای وضع شود که وضع نسبی افراد قبل و پس از مالیات یکسان بماند. اثرات زیست محیطی گسترش ،جوامع شهرها و افزایش جمعیت از یک . سو و پیشرفت تکنولوژیکی و کاهش منابع طبیعی از سوی دیگر مشکلاتی در زمینه حفظ احیا و بهبود وضعیت محیط زیست ایجاد نموده است بنابراین امروزه از مالیاتها به عنوان ابزاری جهت تشویق و اجبار مردم به. اقدام در این زمینه به کار میرود پس باید اثرات زیست محیطی را نیز به سایر اثرات و ویژگیهای مالیات افزود.

اینک در ادبیات مالیاتی اصطلاح جدیدی تحت عنوان "ماليات سبز" وارد شده است. سیاستهای مالیات سبز از طریق اعمال معافیت پذیرش هزینه های مربوط به کنترل آلودگی و یا احیا و بهبود محیط زیست به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی و یا برقراری و وصول مالیات و عوارض اجرا میشود.

جمع بندی

یکی از کاربردی ترین خدمات شرکت های حسابداری، خدمات مالیاتی است که با استفاده از تخصص و دانشی که از مالیات دارند به شما کمک می کنند تا در امور مالیاتی خود به مشکل نخورید.

برای استفاده از خدمات بهترین شرکت حسابداری در تهران اینجا کلیک کنید.

همان طور که در فصل قبل اشاره شد فرآیند وضع و وصول مالیات شامل سه - مرحله تعیین پایه و نرخ اعمال نرخ در پایه و در پایان وصول مالیات می.شود تعیین نرخ و پایه مالیات از اصول و ضوابطی تبعیت می کنند که موضوع بحث علم اقتصادند و به آنها تئوریهای مالیاتی نیز می گویند. درک بهتر و شناخت بیشتر این اصول و مبانی نیازمند آگاهی از مکاتب اقتصادی است.

مکاتب اقتصادی

تاریخ عقاید اقتصادی در یک تقسیم بندی ساده و کلی به شش دوره زیر تقسیم می شود:

1. دوران باستان
2. دوران قرون وسطی
3. دوران مرکانتلیسم یا سوداگران
4. دوران فیزیوکرات ها یا طبیعیون یا ارضیون
5. دوران کلاسیک ها یا موسسین علم اقتصاد
6. دوران معاصر

دوران باستان

در دوران باستان عمده هزینه های حکومت ها از درآمد اراضی متعلق به پادشاهان تامین میشد با این حال در آثار فلاسفه قدیم نظیر افلاطون و ارسطو مطالبی در مورد خرج و دخل دولت دیده می شود. در آن زمان مخارج حکومت آتن علاوه بر درآمد املاک شاه از حقوق و عوارض گمرکی که معمولاً خارجیها می پرداختند و مبالغی که از طرف حکومت های تحت الحمایه برای کمک سیاسی به آتن تأدیه می کردند، بـه همراه درآمد حاصل از انحصارات دولتی نظیر استخراج معادن و جرایم محکومین و مجرمین تأمین میشد و به ندرت اتباع شهر آتن مالیات می پرداختند اولین کتاب مربوط به مالیات نیز در این دوره توسط «گزنفن از شاگردان سقراط و سرداران یونان با عنوان طرق و وسایل افزایش درآمدهای شهر آتن نگاشته شده است.
پس از آن در روم قوانین و اداراتی برای اداره کردن امپراتوری وسیع روم ایجاد گردید. در آن زمان نیز عواید امپراتوری روم بیشتر از طریق فتوحات و باج هایی که از ممالک تحت الحمایه تحصیل میشد تأمین میگشت.

دوران قرون وسطی

دوران قرون وسطی در قرون وسطی سازمان حکومتها ملوک الطوایفی بود. مردم در جوامع کوچک گرد رهبر مذهبی یا غیر آن جمع شده بودند. اقتصاد آنها تحت تأثیر اصول اخلاقی و رهنمودهای کلیسا قرار داشت ثروت اندوزی تقبیح میشد و بازرگانی و جهه مناسبی نداشت. داد و ستد کالاها به صورت تهاتری انجام میگرفت در این دوران نیز مالیه عمومی منطبق با مالیه پادشاهان بود و اهمیت چندانی نداشت مالیات ها نیز عموماً به صورت جنسی و عمدتاً از خارجیهایی که به محدوده آنان وارد یا از آن گذر می کردند دریافت میشد. بنابراین در این دوران پیشرفتی در علم مالیه حاصل نگردید.

دوران مرکانتلیسم یا سوداگران

برخی از محققین، سوداگران را به لحاظ عدم انسجام فکری میان صاحب نظران این عصر به عنوان یک مکتب اقتصادی تلقی نمی کنند اما تمامی آنها بررسی این دوره را به لحاظ اثراتی که در شکل گیری مبانی اقتصادی داشته اند از نظر دور نمی سازند. مرکانتلیسم از قرن نهم به بعد از میان تحولات وسیع و متنوعی از قبیل گسترش راهها و جوامع جنگهای صلیبی اکتشافات جغرافیایی نظیر کشف قاره آمریکا دست یابی به هند از راه دریا و اختراع ماشین چاپ که موجب تحولات فکری و سیاسی در جوامع شدند سر برآورد نتیجه این تحولات فکری و سیاسی افزایش کرامت انسان کاهش قدرت کلیسا افزایش میل و حسن زراندوزی رونق و اهمیت ،تجارت سقوط حکومتهای ملوک الطوایفی و روی کار آمدن دولتهایی مدرن بود.
شکل گیری دولتهای جدید و رقابت میان آنان حفظ و تقویت آنها را برای مردم ضروری می کرد. بر این اساس متفکرین و سیاست مداران مرکانتلیسم به تحکیم دولت بر مبنای دو اصل زیر می پرداختند:

1. ثروت قابل دسترسی میزان معینی بیش نیست هرچه دولت و ملتی به ثروت خود بیفزاید خواه ناخواه از دارایی و ثروت ملتها و دولتهای دیگر کاسته خواهد شد.
2. افزایش ثروت از طریق ذخیره هر چه بیشتر پول یعنی فلزات گرانبها است. برای این گروه اندوختن زر و سیم هدف اصلی و اساسی فعالیت اقتصادی بود به عبارت دیگر آنان میان ماهیت و طبیعت اداره منزل و ثروت شخصی و خانوادگی و اصول اقتصاد ملی و اداره ثروت یک کشور تفاوتی قایل نبودند.

برای دسترسی به اهداف فوق مثبت بودن تراز تجاری در سرلوحه کار سوداگران بود. برای این منظور باید بازارهای مصرف تولیدات داخلی حفظ و گسترش می یافت این امر نیز مستلزم کنترل و در صورت امکان کاهش قیمت ها بود. از یک طرف کنترل قیمتها مستلزم ثابت ماندن حقوق و ثبات حقوق را نیازمند ثبات قیمت فرآورده های کشاورزی به عنوان مایحتاج اصلی و عمده کارگران میدانستند از طرف دیگر با در نظر گرفتن ارزش بیشتر و حجم کمتر کالاهای صنعتی نسبت به محصولات کشاورزی گسترش صنعت در دستور کار آنها بود.
به همین دلیل از فرآورده های کشاورزی مالیات دریافت نمی شد و مبادلات و قیمت این محصولات کاملاً تحت کنترل قرار داشت. در مقابل مالیات و حقوق گمرکی با هدف افزایش ،تولید کاهش مصرف و گسترش صادرات کالاهای صنعتی وضع می.گردید به این ترتیب اولین بار از مالیات به منظور کسب هدف دیگری غیر از کسب درآمد استفاده شد. در این دوره کتب و رسالاتی که صرفاً جنبه مالیاتی داشته باشد نیز نوشته شده است. از می توان به کتاب سرویلیام پتی با عنوان «رساله در باب مالیات ها و عوارض» اشاره نمود در این کتاب مؤلف تصریح کرده، درآمد حکومت باید از طریق مالیاتها اعم از مستقیم و غیر مستقیم تأمین شود نه از طریق درآمد املاک دولتی. با وجود اختلاف نظرهایی که تحت تأثیر عقاید قرون وسطایی میان متفکرین این عصر درباره مالیات مشاهده می شود، همگی آنها در مورد تأمین عمده هزینه های دولت از طریق حقوق گمرکی اتفاق نظر داشتند. 

دورۀ فیزیوکرات ها یا طبیعیون یا ارضیون

أمین تراز بازرگانی مثبت که مبنای عقیده سوداگران را تشکیل میداد و سیاستهایی که برای نیل به آن وضع شد، موجب بروز مشکلاتی گردید زیرا همه دولت های در این جهت تلاش میکردند نتیجه این تلاشها چیزی نبود جز:

• بی حاصلی این تلاشها یا جنگ میان دولتها و ملتها رونق قاچاق در مستعمرات
• شورش مهاجرین مستعمرات علیه میهن خود
• فقر کشاورزان تحت تأثیر کنترل شدید قیمت و مبادله محصولات کشاورزی
• مفاسد و معایب بخش صنعت به دلیل وضع مقررات حمایتی برای آنها

وضعیت بالا سبب از میان رفتن سوداگران و ظهور فیزیوکرات ها یا طبیعیون شد. آنها معتقد بودند زندگی اجتماعی بر نفع شخصی استوار است، به همین دلیل اقتصاد را بر خلاف صاحب نظران قرون وسطایی از اخلاق و برعکس سوداگران از سیاست جدا میدانستند. بنابراین مبنای عقاید
اقتصادی و اجتماعی آنها بر دو اصل زیر استوار بود:
اول اینکه در جوامع بشری یک نظم طبیعی وجود دارد. دوم اینکه این نظم بهترین نظام ممکن برای جوامع است.
به شرح فوق فیزیوکراتها اقتصاد را جزئی از مسائل طبیعی و تابع قوانین آن میدانستند به این ترتیب علم اقتصاد را بنیان نهادند.

به عقیده آنها تنها زمین قادر به ایجاد محصول خالص است و هر مالیاتی خواه ناخواه بر آن تحمیل خواهد شد ولو آنکه توسط غیر کشاورزان پرداخت شود به همین دلیل منطقی میدانستند مالیات فقط از کشاورزان دریافت شود و دولت در تجارت و صنعت دخالت نکند. بدین جهت با تأمین درآمد دولت از طریق حقوق گمرکی و تجارت خارجی که اساس عقیده مکتب مالی سوداگران بود مخالفت میکردند.

دوران کلاسیک ها

 دوران کلاسیکها عقاید فیزیوکراتها که در اثر وخامت وضعیت کشاورزان در اثر سیاستهای اقتصادی سوداگران شکل گرفته بود موجب آنها شد. این موضوع به همراه انقلاب صنعتی و پیامدهای ناشی از آن در زمینههای مختلف از جمله ،صنعت تولید و بهره وری سبب تأسیس علم اقتصاد توسط سه نفر از دانشمندان قرن نوزدهم به نام- های آدام اسمیت، ریکاردو" و "رابرت" مالتوس" گردید. در میان آنها آدام اسمیت" که به پدر علم اقتصاد معروف اسـت بـا تـألیف کتاب ثروت ملل" در سال ۱۷۷۶ پیش قدم است اصول اقتصادی آنها عبارت بود از اینکه:

1. مالیات باید به طور مستقیم از ارزش اراضی و مستغلات وصول شود.
2. مالیات های غیر مستقیم و حقوق و عوارض گمرکی به حداقل تقلیل یابد.
3. دولت از مداخله در امور اقتصادی خودداری کند.

بنابراین آنها مخالف به کار بردن مالیاتها برای رسیدن به اهداف اقتصادی و اجتماعی بودند.

دوران معاصر

دوره حاضر به دو بخش کلی قبل و بعد از جنگ جهانی تقسیم می گردد.

الف) قبل از جنگ جهانی دوم در اثر اجرای عقاید و سیاستهای اقتصادی کلاسیکها و در پرتو تحولات و گسترش امکانات تکنولوژیکی و فاصله طبقات اجتماعی به شدت و سرعت افزایش یافت به طوری که از دل آن اول "سوسیالیسم" اقتصادی و سپس کمونیسم" خارج شد. به این ترتیب در بخش نخست قرن نوزدهم لیبرالیسم" و "کمونیسم" با یکدیگر در عرصه جهانی حضور داشتند.

ب) با آغاز جنگ خانمان برانداز جهانی دوم و بحران اقتصادی بزرگ آمریکا در سال ۱۹۲۹ آخرین ضربه بر پیکر لیبرالیسم وارد و در اثر عقاید کینز و اثبات ضرورت دخالت دولت در اقتصاد به همراه تعریف وظایف اجتماعی برای آنها تقریباً تمامی دولتها به سیاست اقتصاد ارشادی روی آوردند.

یکی از کاربردی ترین خدمات ارائه شده توسط شرکت های حسابداری، خدمات مالیاتی است.

برای معرفی بهترین شرکت حسابداری اینجا کلیک کنید.

در گذشته مالیات تنها جهت تأمین هزینه پادشاهان و لشکرکشی ها وضع و وصول می گردید. اما با گسترش جوامع از یک سو و تحولات فکری و فنی از سوی دیگر ،ساختار نوع تشکیلات و وظایف دولت ها نیز متحول شده است. اگر قبلاً وظیفۀ دولتها محدود به حفظ مرزهای کشور و نظم داخلی بود امروزه علاوه بر آنها، وظایف گوناگون ،اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و دیگری نیز در قلمرو مسئولیتهای یند در میان سال آنها قرار گرفته است.

مالیات، مهم ترین ابزار دولت 

رسیدن به اهداف متعدد و گاه متناقض مستلزم وجود ابزارهای مناسب و کارآمد است. در این راستا مالیات با کارکردی متنوع به عنوان مهم ترین ابزار در دست دولتها قرار دارد بنابراین اینکه دولت ها از طریق مالیات علاوه بر جمع آوری منابع مالی جهت تأمین هزینه اداره تشکیلات اداری و دفاعی خود اهداف اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی را نیز از طریق تغییر در رفتار مردم دنبال می کنند.

تاثیر مالیات بر مردم

این که مالیات چگونه بر رفتار مردم اثر میگذارد و سازوکار آن چگونه است بحث مفصلی است که باید در محل خود به آن پرداخته شود. اما اثر بخشی مالیاتها نیازمند ترسیم خط مشی مناسب، تدوین مقررات منطبق با آنها اجرای صحیح مقررات توسط مأمورین و تمکین مؤدیان در برابر قوانین مربوط میباشد هر چند هر یک از مراحل فوق در بخش خاصی مستقل از سایر بخشها و براساس مهارتهای ویژه ای صورت میگیرد اما این فرآیند براساس اصول و مبانی صورت می گیرد که آگاهی از آنها موجب هماهنگی این بخشها با یکدیگر خواهد شد. به عبارت دیگر آگاهی از اصول و مبانی مالیات از یک طرف باعث میشود که مقررات براساس خط مشیهای ارائه شده و در جهت رسیدن به اهداف مقرر تدوین شوند و از طرف دیگر اجرای این قوانین با اعمال سلیقه مأمورین مالیاتی و یا مقاومت مؤدیان مواجه نشود. بدیهی است در چنین وضعیتی اثرات وضع و وصول هر مالیاتی و میزان انطباق آنها با اهداف و سیاستها به سرعت و به روشنی آشکار میگردد و راه را برای هر گونه جرح و تعدیل ضروری هموار می سازد.

جایگاه مالیات در میان سایر علوم

همانگونه که در مقدمه اشاره شد موضوع علم مالیه عمومی تعیین هزینه های عمومی" و "روش تأمین آنها به وسیلهٔ درآمدهای عمومی از جمله مالیات است. بنابراین مالیات همواره تحت عنوان مالیه عمومی مطرح بوده و مورد بررسی قرار می گیرد.

رابطه مالیات با علم اقتصاد

موضوع علم اقتصاد تأمین نیازهای مادی جامعه است. درآمد کلی جامعه درآمد ملی" نامیده می شود و چگونگی توزیع و مصرف این درآمد در این علم مورد بررسی قرار می گیرد. به عبارت روشن تر موضوع علم اقتصاد، بررسی درآمدها و هزینه های جامعه به
طور کلی میباشد و بررسی درآمدها و هزینههای دستگاه دولت که جزء عمده ای از اجتماع میباشد موضوع علم مالیه عمومی است. بنابراین مالیه عمومی جزئی از اقتصاد کلی جامعه است به این جهت در ابتدا علم مالیه عمومی به عنوان شاخه ای از علم اقتصاد به شمار می رفت و در منابع اولیه علم اقتصاد از جمله کتاب الثروت ملل آدام اسمیت و دیگر منابع نظیر اقتصاد سیاسی و مالیه دیوید ،ریکاردو فصلهایی به آن اختصاص یافته است. اما بعدها به دلیل اینکه مالیه عمومی توسعه و اهمیت فراوانی در زندگی اجتماعی و اقتصادی کشورها پیدا کرد مورد بررسی خاص واقع
شد.

رابطه مالیات با علم سیاست

 از آنجا که علم سیاست سازمان دولت و حکومت و اقتدار و اختیارات دستگاه اداری را مورد مطالعه قرار می دهد و مالیه عمومی و اختیار و توانایی وضع و وصول مالیاتها نیز یکی از مهم ترین ارکان حکومت میباشد رابطه علم مالیه عمومی و مالیات با علم سیاست آشکار می.شود در این راستا هر چند مالیات موجب فروپاشی پاره ای از حکومتها و روی کار آمدن پاره ای دیگر از نظامهای سیاسی شده است. اما هیچ نظام سیاسی بی نیاز و فارغ از وضع و وصول مالیات نیست. بنابراین در کلیۀ منابع علوم سیاسی اداری و همچنین فلسفه سیاسی همواره فصلهایی به بررسی مالیه عمومی اختصاص یافته است.

رابطه مالیات با علم حقوق

از جمله قوانین تغییر ناپذیر پروردگار که در وجود بشر به ودیعه نهاده شده ،عقل زندگی اجتماعی و حب ذات است. بنابراین انسان به حکم قانون طبیعت به همکاری و یاری هم نوعان خود نیازمند است. به همین دلیل با وجود مشکلات مواضع و محدودیت های زندگی اجتماعی به دلیل فزونی منافع مشترک نظامی و اقتصادی، جوامع به هم نزدیک تر میشوند و حفظ و بقای آنها ضرورت بیشتری می یابد. در این راستا و از آنجایی که انگیزه قوانین و سرچشمه تمام حقوق و تکالیف بشر نیاز است حفظ و دوام جوامع بدون قانون امکان پذیر نخواهد بود. از طرف دیگر بقای جامعه در گرو تأمین نیازهای اداره آن است و هزینه تأمین این نیازها باید عادلانه و به درستی بین افراد جامعه تقسیم شود و به صورت مالیات از آنها وصول گردد این امر مستلزم وجود قواعدی است که چهار اصل حق ،وظیفه زبان و جبران زبان استوارند و این اصول همان بر عناصر اصلی قانون هستند. بدین ترتیب میتوان گفت مالیات یک موضوع حقوقی است و باید منطبق با حقوق عمومی وضع شود مالیات در گذشته تنها نشانه ای جهت نمایش قدرت شاه یا امپراتور بود که براساس حقوق سلطنت بنا شده بود. به همین دلیل از دیدگاه پرداخت کنندگان یک قانون ظالمانه محسوب میگردید اما از قرن شانزدهم به بعد با فلسفه سیاسی قرن هجدهم مالیات از قدرت شاه براساس حقوق افراد تغییر ماهیت داد. بار نظر به اینکه آگاهی به قوانین را علم حقوق میخوانند و هر بخش خاص از حقوق که روش قوانین و اصول ویژه خود را داشته باشد مستقل می دانند مطالعه و تحقیق در زمینه قوانین مالیاتی موجب ایجاد یک شاخه در علم حقوق به نام حقوق مالیاتی شده است این شاخه از علم حقوق در عین استقلال با شاخه های دیگر این علم نظیر حقوق اداری مدنی و ثبت ارتباط دارد.

جایگاه حقوق مالیاتی در علم حقوق

در علم حقوق نیز مانند سایر علوم طبقه بندیهای مختلفی بر اساس نیازهای مختلف و بر مبانی متفاوت وجود دارد بر اساس یکی از این طبقه بندی ها مجموعه قوانین و مقررات بر مبنای قلمرو جغرافیایی به دو بخش حقوق داخلی" و "حقوق" بین الملل تقسیم میشود هر یک از این بخشها نیز به دو جزء "حقوق عمومی" و "حقوق خصوصی" تفکیک می گردند. حقوق بین الملل خصوصی به روابط میان افراد دو ملت حاکمیت دارد. حقوق خصوصی داخلی روابط میان افراد یک جامعه را با یکدیگر تنظیم می نماید مانند حقوق مدنی یا حقوق تجارت.
حقوق عمومی داخلی به تشکیلات سیاسی و اداری جامعه و روابط متقابل آنها با یکدیگر و همچنین حقوق و تکالیف متقابل آحاد ملت با دستگاه سیاسی ارتباط دارد مثل قانون اساسی.
در طبقه بندی بالا حقوق مالیاتی جزء طبقه آخر یعنی "حقوق عمومی داخلی و در ذیل حقوق مالی قرار میگیرد به همین دلیل از اصول و ضوابط حاکم بر حقوق عمومی پیروی مینماید از این رو حقوق مالیاتی از یک طرف وظایف و تکالیف مردم در جهت تأمین هزینه های مربوط به اداره و انجام وظیفه دستگاه های عمومی را مشخص می سازد و از طرف دیگر را معین می کند. حقوق و اختیارات دستگاه مالیاتی جهت "تشخیص" و "وصول" مالیاتها را معین می کند.

منبع: hesabandish.com

نحوه محاسبه مالیات

نحوه محاسبه مالیات و فرمول محاسبه مالیات به طور کلی به این صورت است:

به طور کلی، میزان مالیات در بازه های درآمد های مختلف از قبل تعیین شده است و طبق بخشنامه های موجود، مالیات بر مشاغل تا سقف ۳۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان از سود سالانه کاملاً معاف از مالیات خواهد بود. اما تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان ابتدایی نرخ ۱۵ درصد را مشمول مالیات می شود. مبلغ تا سقف۲۰۰ میلیون تومان دوم درآمد نیز تا نرخ ۲۰ درصد مشمول مالیات خواهد شد.  اما باقیمانده درآمد با نرخ ۲۵ درصد مشمول مالیات محاسبه می شود.

فرمول عددی محاسبه مالیات که در مقادیر بالا از آن استفاده شده به این شکل است:

(درآمد - هزینه = سود) × نرخ (پلکانی)

قانون مالیات بر درآمد چیست؟

در اکثر کشورها، قوانین مالیات بر درآمد موجب می شوند که تمامی افراد شاغل، درآمدهای خود را هرسال با ثبت اظهارنامه مالیاتی گزارش کنند.

اظهارنامه جزئیات مربوط به منابع درآمد، کسورات، اعتبارات و دیگر اطلاعات مالی مربوطه را ارائه می دهد. سپس مقامات مالیاتی از این اطلاعات برای محاسبه میزان مالیات بدهی یا هرگونه بازپرداختی استفاده می کنند.

قوانین این امر می تواند از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. بنابراین، برای مودیان مالیاتی ضروری است که با متخصصان واجد شرایط مشورت کنند یا مستقیما به منابع رسمی دولتی مراجعه تا اطلاعات دقیق مربوط به حوزه فعالیت خود را دریافت کنند. در ایران این قانون باب سوم قانون مالیات های مستقیم است که بر هفت فصل تقسیم می شود و هرکدام دارای مواد قانونی خود هستند.

محاسبه مالیات بر درآمد چگونه انجام می شود؟

به نقل از سایت نورا:

همه افراد واجد پرداخت مالیات بر درآمد در کشور، باید محاسبه مالیات بر درآمد را برای کسب و کار خود بدانند و در حین تکمیل اظهارنامه از روش های آن استفاده کنند.

با توجه به انواع مالیات بر درآمد که پیش تر به آن اشاره شد، متوجه شدیم که به جز مالیات بر درآمد مشاغل، دیگر انواع مالیات ها ثابت و از پیش تعیین شده هستند. مالیات بر درآمد مشاغل نیز بسته به نوع شغل و میزان درآمد خالص سالیانه تعیین می گردد.

همه کسانی که فعالیت اقتصادی معینی دارند، باید پیش از هر چیز اقدام به اخذ کد مالیاتی اینتا کنند و پس از ثبت نام در سامانه سازمان امور مالیاتی کشور، در چارچوب تعیین شده این سازمان اقدام به ثبت هزینه ها و درآمدهای کسب و کار خود کنند. پس از آن، تمامی این افراد، به صورت سالیانه اسناد مالی ثبت شده خود را به همراه اظهارنامه مالیاتی در موعدی مقرر به اداره مالیات تسلیم نمایند.

معافیت مالیات مشاغل به چه صورت است؟

مشاغل و اشخاص حقیقی دارای معافیت سالانه ای هستند که مبلغ آن در سال ۱۴۰۳، مبلغ ۴۷۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال می باشد، که این مبلغ به ازای هر شخص است. اما اگر مشاغل دارای چندین مالک باشند، یعنی در واقع مشارکت مدنی به وجود آمده باشد، تعداد شرکا اهمیتی در استفاده از معافیت سالیانه ندارد چراکه نهایتا می توانند از ۲ معافیت استفاده نمایند که این میزان به طور مساوی بین تمامی شرکا تقسیم می شود.

نحوه استعلام مالیات مشاغل

برای اینکه بفهمیم میزان بدهی مالیاتی ما که چقدر است؛ بایستی برای استعلام بدهی مالیاتی به سامانه الکترونیکی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور مراجعه کنیم. در این سامانه بایستی ثبت نام خود را انجام داده باشید. سپس با توجه به سوابق پرونده های مالیاتی می توان تشخیص داد که میزان بدهی مالیاتی شما چقدر است و حتی وضعیت ممنوع الخروجی شما قابل مشاهده است.

نحوه اعتراض به مالیات

ابتدا بایستی مقررات مالیاتی مربوطه را بررسی کنید تا مطمئن شوید که مورد اعتراض شما در چه قسمتی از قانون مالیاتی قرار دارد.

قبل از اعتراض، اطلاعات لازم را جمع آوری کنید. این اطلاعات شامل مستندات مالی، فاکتورها، سوابق مالیاتی و هرگونه اثبات مربوط به مورد اعتراض شما می شود.

فرم اعتراض در سایت سازمان امور مالیاتی موجود است و می توانید بعد از پر کردن فرم، آن ارسال نمایید.

بعد از تکمیل فرم اعتراض، آن را به دفتر مالیاتی مربوطه همراه ارائه دلایل ، مدارک و اسناد کتبی، ببرید.

سخن پایانی

محاسبه و ارسال مالیات نیازمند تجربه و دانش است. وقتی صحبت از مالیات می شود، افراد و مشاغل به طور یکسان ملزم به انجام تعهدات مالیاتی خود به طور دقیق و به موقع هستند. علاه بر این وجود مواد و تبصره های متعدد، درک روش های محاسبه و ارسال مالیات برای افراد و مشاغل بسیار مهم است که با کمک افراد متخصص سبب می شود مودیان مالیاتی به تعهدات خود عمل کنند و در عین حال خطر خطا یا جریمه را به حداقل برسانند و اهمیت این موضوع را که مشاوره از افراد متخصص در این زمینه است، دوچندان می نماید.

منبع: شرکت حساب اندیش ایرانیان

hesabandish.com